16 
IS ARSENICUM EEN PHOSPHORVERBINDING ? 
koesteren , dat onze tot heden nog niet gesplitste grondstoffen in 
waarheid dit niet zijn, maar opgebouwd uit éene, of althans slechts eenige 
weinige oerstoffen , zoo is men toch tevens overtuigd , dat het proef- 
ondervindelijk bewijs daarvoor niet gemakkelijk te leveren is , ja 
zelfs denkelijk niet met onze tegenwoordige hulpmiddelen. In hooge 
mate geldt dit voor zulk een overbekende stof als het arsenicum , 
waarmee sedert eeuwen op alle mogelijke wijzen geëxperimenteerd is. 
Ook de bijzonderheden , die fittica aangaande zijn ontdekking 
mededeelt , zijn weinig geschikt om den scheikundige aanstonds aan 
de samengesteldheid van het arsenicum te doen gelooven. Het zou 
een stikstof-zuurstofverbinding zijn. Maar alle samengestelde stoffen , 
die deze twee elementen bevatten (zoo b.v. salpeterzure en salpeterig- 
zure zouten , vele organische verbindingen) , zijn door hitte niet zoo 
heel moeilijk ontleedbaar. Ware het arsenicum ook zulk een verbinding, 
dan zou het op dien regel een zeer treffende uitzondering vormen , 
want dit lichaam is tegen de felste gloeihitte bestand. Het soorteliik 
gewicht van arsenicum-damp is door geoefende onderzoekers bij de 
hoogste , in ovens verkrijgbare temperaturen onderzocht en in dien 
staat nog 75 a 80 maal zwaarder bevonden dan waterstof , d. i. 
overeenkomende met de formule As 2 . 1 Ware in die felle gloeihitte 
de damp ook slechts gedeeltelijk ontleed in phosphordamp , zuurstof 
en stikstof, dan zou men de dampdichtheid aanzienlijk lager bevonden 
hebben. 
Het is voorts aan eiken scheikundige bekend , dat de phosphorus 
van den handel kleine hoeveelheden arsenicum bevat. Die verontrei- 
niging is toe te schrijven aan ’t zwavelzuur . dat men , bij de bekende 
bereiding uit gebrande beenderen , voor de ontleding van het calcium- 
phosphaat bezigt. En het zwavelzuur, dat natuurlijk voor sommige 
doeleinden gezuiverd wordt, wat voor de phosphor-bereiding te duur 
zou uitkomen , heeft zijn arseen-gehalte te wijten aan de pyrieten of 
zwavelkiesen , (Fe S 2 ) waaraan sedert lang bijna uitsluitend de voor 
de fabrikaadje noodige zwavel ontleend wordt. 2 Op het nagenoeg 
constant voorkomen van arsenicum in den phosphorus, gelijk die 
in den handel komt , wordt zóo vast gerekend , dat men voor de 
1 Bij temperaturen beneden 800° C. is de damp nog tweemaal dichter en bevat het 
molecule vier atomen (o.a. dat van den phosphorus). 
2 H. A. SmiTH vond in alle pyrieten, z.a. zij in de zwavelzuurfabrieken komen, 
arsenicum. Het gehalte wisselde tusscheu 0.94 en 1.88 pet. 
