22 
DE PARALLAXIS DER ZON EN DE PLANEET EROS. 
mans geeft 1 van de resultaten, waartoe reeds in 1888 de verschil- 
lende methoden , tot hare bepaling uitgedacht , hadden geleid , die 
zal weten dat toen reeds die grootheid tot in tiendedeelen van boog- 
sekonden nauwkeurig bekend was. 
Toch is, in dit geval, zelfs deze nauwkeurigheid onvoldoende. 
Want de parallaxis der zon, wier kennis daarom vooral van zooveel 
belang is, dat zij leidt tot die van den gemiddelden afstand van de 
zon tot de aarde , is zelf zeer klein , nog geen negen boogsekonden. 
Een fout als de zoo even genoemde stelt dus hare waarde, en daar- 
mede die van den zons-afstand , nog voor bijna een negentigste deel 
van haar bedrag in het onzekere ; en met deze fout bezwaard kan 
men dien afstand nog niet een voldoende eenheid achten , om daarin 
al de andere afmetingen van het planetenstelsel uit te drukken , wier 
onderlinge verhoudings-getallen tot op minder dan een honderddui- 
zendste deel van haar bedrag nauwkeurig bekend zijn. 
De overtuiging, dat de » parallaxis der zon” inderdaad de belang- 
stelling verdient, die haar blijkens de vermelde oproeping betoond 
wordt , zal bij menigeen de begeerte hebben levendig gemaakt te 
weten, wat men onder haar heeft te verstaan. Althans wij onder- 
stellen dit en willen , in die onderstelling , pogen van haar eene 
duidelijke voorstelling te geven. 
Het vreemde woord » parallaxis” wordt in onze taal weergegeven 
door » verschilzicht” ; het beteekent het verschil in richting, waarin 
een zelfde voorwerp uit verschillend standpunt gezien wordt. Men 
kan dit verschilzicht waarnemen , zonder zich van zijn plaats te be- 
wegen , door , beurtelings uit het eene en het andere oog ziende , een 
vertikale roede van een raam zijner kamer te doen samenvallen met 
eene evenzoo vertikale lijn daar buiten. De schijnbare verplaatsing 
dier roede is dan daarvan het gevolg , dat de richtingen , waarin men 
daarnaar zag , verschillen en de grootte van dat verschilzicht , van die 
parallaxis , wordt bepaald door den tophoek van den driehoek , wiens 
basis de afstand der oogen is en wiens top in de roede ligt. 2 Waar- 
uit dus onmiddellijk volgt, dat, bij gelijke plaatsverandering, dit 
verschilzicht des te kleiner wordt , naarmate het voorwerp , waarnaar 
men ziet , verder is verwijderd. 
1 J. A. C. OUDEMANS, De Sterrenhemel , euz. , D. II, § 116. 
2 Inderdaad neemt men in dit geval een verschil vau parallaxis waar, daar toch de 
vertikale lijn buiten ook schijnbaar verplaatst wordt, schoon dan minder dan de roede. 
Wij meenden echter de tekst niet met deze opmerking te moeten bezwaren. 
