MA.RS. 
37 
op onderhoudende wijze. Hij vlecht dan ook door zijn gansche ver- 
haal een dubbele intrigue , waarvan de eene daarop uitloopt dat eene 
in elk gezicht hoogst begaafde Nume, de liefelijke La , hare numen- 
heid er aan geeft, om de trouwe aardsche gade te worden van een 
van drie luchtreizigers , die , bij de ontdekking van de noordpool , 
deze reeds door Numen bezet vonden. 
Dat bij dit huwelijk de ambtenaar van den burgerlijken stand in 
’t geheel niet werd gemoeid , zal , de hooge sociale ontwikkeling der 
Marsbewoners in aanmerking genomen , onze lezers maar matig verbazen. 
Uit deze korte schets blijkt , dunkt mij , reeds dat wij hier te 
doen hebben met wat onze oostelijke naburen een tendenz-roman noemen. 
De Staat alles , voor allen en door allen , de groote , de eenige 
industrieel , die zorgt voor voeding en kleeding , kortom voor elke 
nooddruft zijner burgers. En deze, in de uren waarin zij niet, in 
den vorm van heerediensten , belasting hebben optebrengen , zijne 
ambtenaren , zijne werklieden , wier loon wordt uitgekeerd in den 
vorm van levensbehoeften of genotsmiddelen. 
Allen , vrouwen zoowel als mannen , door één groot belang tot 
ééne vennootschap verbonden, gelijk ; niet slechts voor de Wet, maar 
in dien zin , dat niemand eens anders dienstknecht is. Daardoor , vrije 
beschikking over zich zelf, ook en vooral over den tijd, voorzooverre 
die niet , om in de nooddruft te voorzien , in staatsdienst moet 
worden besteed ; en door deze vrije beschikking het numenwaardig 
bestaan verzekerd. Vrijheid en gelijkheid in den ruimsten zin dier 
woorden, vrijheid ook in wat men »de liefde” noemt; en daarbij 
een zoo hooge graad van zedelijke ontwikkeling , dat niemand 
er aan behoeft te denken zijns broeders, of zusters, vrijheid aan 
banden te slaan. Waarlijk, ik zou mij zeer moeten vergissen, indien 
het niet des schrijvers bedoeling is geweest, ons onder dezen eig^n- 
aardigen vorm zijn ideaal van den socialen Staat voor oogen te stel- 
len , als het zeker gevolg van den gang der hedendaagsche natuur- 
wetenschap op aarde. 
Waarom dan niet de S. zich door de vleugelen zijner fantazie liet 
dragen in de toekomst der aarde zelve , die dan toch met zekerheid 
te gemoet gaat wat thans op Mars werkelijkheid is? Zijn voorstelling 
toch had er door gewonnen in waarschijnlijkheid , indien hij de aard- 
bewoners aan hunne eigene geleidelijke ontwikkeling had overgelaten , 
hen niet een sprong van duizenden jaren had laten doen aan de 
