38 
MARS. 
hand van leermeesters, die, als zij onder den druk van de zwaarte- 
kracht op aarde niet op krukken willen gaan , een diabarische helm 
moeten dragen , die hun de diensten doet van een luchtballon. 
Maar de roman zou dan geen roman zijn gebleven ; wij zouden 
niet hebben meêgeleefd in zoo menige interessante gebeurtenis, waar- 
toe thans de ontmoeting van de zoo verschillend geschoolde planeet- 
bewoners aanleiding geeft. De roman zou dan geen roman zijn ge- 
bleven ; uit den wijden kring van lezers, die thans wat er hun te 
geleerd in voorkomt zonder groot bezwaar kunnen overslaan , zou 
hij dan verdrongen zijn naar het stille hoekje der natuurliefhebbers. 
Naar het hoekje dus, waar nu verder ook wij gaan staan, als wij, 
de resultaten der wetenschap tegenover die der fantazie stellende, 
nagaan wat wij omtrent Mars met zekerheid weten , wat wij omtrent 
haar met groote waarschijnlijkheid mogen onderstellen. 
De planeet Mars is, evenals de aarde, een uit zich zelf donkere 
bol , die langs een ellipsvormige baan om de zon loopt en , zoo er 
leven en beweging is op hare oppervlakte , dat aan de zon dankt. 
Het licht , waaronder wij haar zien , is dus teruggekaatst zonnelicht. 
Met de aarde maakt zij deel uit van een stelsel van meerdere zoo- 
danige bollen , dat wij het planetenstelsel noemen en in dit stelsel 
is, van de zon af gerekend, de aarde de derde, Mars de vierde 
groote planeet. Haar baan omsluit dus die der aarde en deze omstan- 
digheid heeft ten gevolge , dat de afstand van Mars tot de aarde 
aan groote verandering onderhevig is. Reeds wanneer beider banen 
cirkels waren, die in één vlak lagen en in wier gemeenschappelijk 
middelpunt de zon stond , zou die afstand een gansche middellijn 
van de aardbaan kunnen verschillen en het zou dan eenmaal in onge- 
veer twee jaren zijn , dat de planeet zoo na mogelijk bij de aarde 
kwam. 
Nu echter de beide banen ellipsen zijn en deze niet in één vlak 
liggen , kan dat verschil in afstand tijdens de eene oppositie — zoo 
noemt men zoodanigen gunstigen stand — veel grooter zijn dan 
tijdens de andere. Het heeft ten gevolge , dat de kleinste afstand 
van Mars tot de aarde in den grootsten achtmaal begrepen is en 
het komt eens in de vijftien jaar voor , dat wij de planeet zóó nabij 
mogelijk komen. Het laatst was dit het geval in 1894 en het 
zal dus in 1909 voor het eerst weder plaats hebben. 
Van deze gunstige gelegenheden hebben sedert 1636, dus sedert 
