MATtS. 
39 
de uitvinding van den verrekijker, de sterrenkundigen trouw ge- 
bruik gemaakt. 
In de eerste plaats met dit gevolg, dat uit de snelheid, waar- 
mede in de richting, waarin men eenige vlekken op de planeet zich 
zag verplaatsen , met zekerheid twee omstandigheden werden afgeleid , 
die groote overeenkomst hebben met de gelijknamige op aarde. Ten 
eerste, namelijk, dat Mars in ongeveer even langen tijd als de aarde, 
in 24 uren 37 min. 22.7 sekonde , eens om hare as wentelt en ten 
tweede, dat die as op het vlak, waarin de baan der planeet ligt, 
maar weinig schuiner staat dan de aardas op het vlak van de 
aardbaan. » 
Uit de eerste omstandigheid volgt al dadelijk , dat dag en nacht 
te zamen op Mars slechts ongeveer 37 1 / 2 minuut langer zijn dan op 
aarde ; uit de tweede , dat het verschil tusschen de lengte van dag 
en nacht, op overeenkomstige dagen des jaars en voor plaatsen, die 
op beide planeten op gelijke breedte liggen, evenmin groot is. Lag, 
bij voorbeeld, Nederland op Mars gemiddeld even ver van den 
evenaar als thans op aarde , dan zou de zon daar op den langsten 
dag slechts een uur langer schijnen dan thans en op den kortsten 
een uur korter. Lente, zomer, herfst en winter zouden elkander 
dan ook in dat martiaansche Nederland op dezelfde wijze opvolgen , 
als thans in het aardsche. 
Maar verder zou de overeenkomst niet gaan; elk dier jaargetijden 
toch zou daar bijna dubbel zoo lang duren als hier. Want Mars, 
die om de zon een baan heeft te doorloopen ruim anderhalf maal 
zoo lang als de aardbaan , doorloopt nog daarenboven die langere 
baan minder snel. Wat ten gevolge heeft, dat zij éénen omloop vol- 
brengt in 687 van onze dagen. Wat wij een jaar noemen duurt daar 
dus bijna dubbel zoo lang ; en bijna dubbel zoo lang zou daar dan 
ook elk jaargetij in het bijzonder zijn, ware het niet dat, ten gevolge 
van de meer gerekte gedaante van de baan van Mars, lente en zomer 
te zamen daar in het noordelijk halfrond ruim 75 van onze dagen 
langer zijn dan winter en herfst te zamen , een verschil dat bij ons 
noch geen acht dagen bedraagt. 
Nog in een ander opzicht bezitten wij omtrent Mars nauwkeurige 
gegevens , gegevens die berusten op metingen en berekeningen , aan 
wier juistheid niet valt te twijfelen. 
Die planeet is veel kleiner dan de aarde ; hare middellijn is slechts 
