40 
MARS. 
ruim de helft (0.53), dus haar volume slechts ruim een zevende 
(0.149) van dat der aarde. Haar gewicht is betrekkelijk nog gerin- 
ger. Tot voor ruim twintig jaren wist men daaromtrent weinig met 
zekerheid; maar sedert, op den 17 Augustus 1877 asaph hall, te 
Washington, de beide satellieten van Mars ontdekte, verkreeg men 
daardoor voldoenden grond om het gewicht der planeet zelve vast- 
testellen. Het bedraagt van dat der aarde ; zoodat de gemiddelde 
dichtheid van de stof, waaruit de planeet is sa&mgesteld , slechts 
0.72 is van de gemiddelde dichtheid der aarde. 
Deze omstandigheid , schoon op zich zelve van luttel beteekenis , 
is van groot belang voor wezens , die , casu quo , op de oppervlakte 
van Mars hebben te verkeeren. Aan de oppervlakte toch van een 
planeet, wier massa slechts 0.105, wier middellijn 0.53 is van die 
der aarde, werkt de zwaartekracht, die, als van het middelpunt 
uitgaande , aan alle lichamen hun gewicht , aan de vallende lichamen 
hunne versnelling geeft, met een intensiteit, die nog geen vier 
tienden (jj'^ = 0.38) is van de hier heerschende. Een mensch van 
70 K.Gr-, naar Mars overgebracht, zou daar noch geen 28 K.Gr. 
wegen en een voorwerp , dat daar op den grond valt komt neêr 
met een snelheid, die maar ruim zes tienden (0.62) is van de snel- 
heid , waarmede het hier , van gelijke hoogte vallende , den grond bereikt. 
Die zooveel kleinere massa van Mars geeft nog aanleiding tot een 
ander merkwaardig verschil tusschen de voorwaarden , waaronder , 
aan de oppervlakte dier planeet en hier op aarde , een bekend ver- 
schijnsel, het koken der vloeistoffen, als die er zijn, plaats heeft. 
In de onderstelling althans , dat Mars omgeven is door een damp- 
kring gelijk aan de onze, zal dat verschijnsel zich daar voor- 
doen bij veel lagere temperatuur dan hier. Een vloeistof toch kookt, 
wanneer hare temperatuur is gebracht op dien graad , waarop haar 
damp een spanning heeft , die de drukking evenaart , op hare vrije 
oppervlakte uitgeoefend. Deze drukking nu zal , als het gewicht van 
alle stoffen, dus ook dat van de dampkringslucht, in reden van 10: 
4 afneemt , zelf in die verhouding verminderen , zoodat de drukking 
in plaats van gemiddeld 1 K.Gr. zooals hier, slechts 0,4 K.G. op 
de cM 2 . zal bedragen. Een spanning nu van dat bedrag bereikt water- 
damp reeds bij een temperatuur van 76°. 3 C. ; en, aangezien het, 
op deze lage temperatuur kokend , niet altijd plantaardig en dier- 
lijk eiwit stollen doet, zal, wie zeker wil zijn op Mars zijn spijzen 
gaar te eten, zich van een Papiniaansche pot moeten bedienen. 
