46 
MARS. 
die 40 millioen mijlen verwijderde streken een uitgestrekte vegetatie 
zagen opkomen, rijpen en ten onder gaan. Wat in den aanvang geel 
was bleef onveranderd ; die groote woestenijen , die de blauwgroene 
plekken scheidden, wier tint in den herfst met de hunne samensmolt, 
misten de geschiktheid een plantenwereld voort te brengen en te 
onderhouden. 
Klaarblijkelijk begint, naar het oordeel der waarnemers, met het 
wegsmelten van het poolijs voor een halfrond de jaailijksche cirkel- 
gang. Op dezelfde wijze zou men kunnen zeggen , dat met het af- 
nemen van ons noord- en zuidpoolijs de jaarlijksche werkzaamheid 
van onze twee halfronden begint. Met dit onderscheid echter , dat , 
terwijl er op aarde tusschen dat wegsmelten en die werkzaamheid 
slechts een verband bestaat van tijdsopvolging , op Mars oorzakelijk 
verband is. 
Voor de aardsche huishouding toch, die voor haar onderhoud water 
genoeg heeft , is het loskomen van het in den winter om een pool 
vastgelegd water van weinig beteekenis. De planeet Mars daarentegen , 
die klaarblijkelijk daarvan minder goed is voorzien , moet voor hare 
behoeften jaarlijks grootendeels teeren op hare poolbekkens ; alle in 
den loop des jaars aan hare oppervlakte zich voordoende verschijn- 
selen schijnen af te hangen van het van den winterboei ontslagen 
poolijs. Indien dus die planeet bewoond is door wezens analoog met 
den mensch , dan is er voor hare bewoners maar één middel om hun 
leven te onderhouden. Bevloeiïng , en deze op zoo groot mogelijke 
schaal , moet dan in hoofdzaak het levensdoel dier Martianen zijn ; 
aan de toevallige verspreiding van het water door hoogten en laagten 
kunnen zij de beschikking over het bestaan van gansche land- 
streken niet overlaten. 
Van zoodanig stelsel van irigatie werken- werken nu vertoonen zich 
op Mars aanwijzingen. 
Wanneer men de groote vasteland-vlakten , dat wil zeggen, de 
roodgeel gekleurde deelen der schijf bij een rustigen helderen hemel 
aandachtig gadeslaat, dan ziet men die doorsneden door een netwerk 
van rechte lijnen. Die lijnen gaan uit van den rand der blauwgroene 
inhammen van het poolbekken en loopen rechtstreeks naar roode , 
donkere plekken, waarin meerdere lijnen, soms tot zeven toe, samen- 
komen. Dat is niet slechts zoo op een gedeelte van de planeet maar 
over hare gansche oppervlakte. 
