48 
MARS. 
komen zij steeds te zamen in een ronde vlek en geen enkele van 
deze vlekken is er , die niet door een of meer lijnen met een andere 
verbonden is. 
Deze lijnen zijn niet het geheele jaar door zichtbaar en hunue 
zichtbaarheid hangt minder af van den afstand der planeet dan van 
het seizoen , dat op haar heerscht. Duidelijk zichtbaar worden zij 
eerst als het poolijs volop aan het smelten is en die duidelijkheid 
neemt toe met het vorderen van de lente. De meest zuidelijk gelegene 
vertoonden zich aan lowell het eerst en de van het zuiden naar het 
noorden loopende eerder dan zij , die van het oosten naar het westen gaan. 
Ook de verdubbeling der lijnen geschiedde als het ware onder de 
oogen van dien sterrenkundige. Hij zag haar langzamerhand tot stand 
komen en beschrijft nauwkeurig hoe lijnen , waarbij hij in Augustus 
de eerste sporen van verdubbeling waarnam , zich langzamerhand 
splitsten en eerst in November over hare geheele lengte dubbel wer- 
den gezien. 
Van het ontstaan, of liever van dit voor ons zichtbaar worden 
dezer lijnen, die hij, in navolging van schtaparelli » kanalen” noemt, 
geeft lowell de volgende verklaring. 
Zulk een kanaal zelf is voor ons onzichtbaar ; daartoe is het te 
smal. Maar als het water, dat van de poolstreek komt het vult en 
zoo doende de dorre , voor ons oog roodgeel gekleurde streek , die 
zijn oevers begrenst, bevloeit, maakt het deze geschikt voor vege- 
tatie. Wat wij langzamerhand zien ontstaan is dus niet het kanaal 
zelf, het is de steeds toenemende plantengroei in zijn omgeving, die 
zijn loop aan ons ontdekt. Deze kan in de richting loodrecht op 
dien loop een breedte van zes graden innemen , dat is op Mars 220 
mijlen. De donkere lijnen, voor zooverre zij ook de groenblauw ge- 
tinte vlekken doorsnijden , d. w. z. de streken , waar ook zonder be- 
vloeiing plantengroei mogelijk is, zijn de kenteekenen van eene 
plaatselijke , meer krachtige ontwikkeling , door den meer overvloe- 
digen watertoever te weeg gebracht. 
Aan eene verklaring van de verdubbeling der lijnen waagt zich 
lowell niet. » Omtrent hetgeen dan plaats heeft”, zegt hij, » durf ik 
geen onderstelling wagen, althans vooralsnog niet. Wel heeft men 
aangevoerd , dat het van het midden naar de randen voortgaand 
rijpen der gewassen één breede strook land op een afstand er moet 
doen uitzien als twee aan elkander evenwijdige stroken; maar er 
zijn bijkomstige verschijnselen , waarop deze verklaring niet past.” 
