BOEKAANKONDIGING. 
61 
zij is , niet alleen in de chemie zelve , maar ook in aanverwante 
vakken , met name in de technologie der metalen en in de geologie. 
Toch moge hier aan de hand van de brochure zooveel gezegd 
worden , dat men althans eenig denkbeeld verkrijgt van de nieuwe leer. 
Phasen definiëert men als toestanden van een of meerdere chemische 
lichamen , waarin deze , elk op zich zelf homogeen , door physische 
vlakten van elkander gescheiden zijn. En de phasenleer is dan de 
leer van het evenwicht tusschen die phasen. 
Een zeer eenvoudig voorbeeld geeft ons water, dat een gesloten 
vat ten deele aanvult. Is de temperatuur boven nul , dan zal het 
daarin in twee phasen verkeeren : als vloeistof en als damp. Evenwicht 
tusschen beide is voor elke temperatuur hier alleen bestaanbaar bij 
een bepaalden druk van den damp. Evenzoo kan men beneden 0° C. 
van ’t water twee phasen hebben , te weten : bij lagen druk een vaste 
en een gasvormige (als ijs en als damp) en bij hoogeren druk een 
vaste en een vloeibare (als ijs en als water). Wel is waar kan 
het water ook in d?'ie coëxistente phasen verkeeren , maar ’t onderzoek 
heeft geleerd, dat dit alleen mogelijk is bij een bepaalde temperatuur 
en tevens bepaalden druk, namelijk bij 0,0076° C. en 4,6 m.M. kwikdruk. 
Verhit men koolzure kalk in een gesloten vat, dan zal, zoodra de 
temperatuur hoog genoeg gestegen is , uit de genoemde verbinding 
koolzuur ontwijken en zich zoolang in het vat verzamelen , totdat 
eene zekere dampspanning bereikt is , die door de temperatuur be- 
paald wordt. Men heeft dan : vaste koolzure kalk , vaste bijtende 
kalk en gasvormig koolzuur ; drie phasen dus. Toch gehoorzaamt dit 
stelsel aan dezelfde wet voor het evenwicht als het water in het 
uit twee phasen bestaande stelsel : water en damp , namelijk dat de 
dampspanning voor elke temperatuur eene constante is. 
Van waar die overeenstemming? Gibbs heeft ons in zijn zooge- 
noemden phasenregel het middel aan de hand gedaan , om in deze en 
tal van andere gevallen den weg te vinden. De aard van het even- 
wicht tusschen de phasen van een stelsel kan namelijk bepaald 
worden door middel eener vergelijking, die de betrekking aangeeft 
tusschen het aantal phasen en dat der componenten. 
Onder die » componenten” verstaat men de onafhankelijk verander- 
lijke bestanddeelen , waarvan de menging of omzetting de phasen doet 
ontstaan. De aanwijzing van die componenten, niet altijd even ge- 
makkelyk, is in onze twee voorbeelden eenvoudig. In het eerste heeft 
men slechts éen component: het water; in het tweede daarentegen 
