OVER DE BEVRUCHTING DER PLANTEN. 
67 
zak van Gnetum ontstaat onderin een prothallium , bovenin echter , 
schijnbaar hiervan onafhankelijk , een vrij groot aantal naakte eicellen. 
Van deze kunnen verscheidene bevrucht worden , ofschoon slechts één 
tot een kiem kan uitgroeien. De Peperomia is zeker een der allerlaagste 
bloemplanten , tot de groep der katjesdragenden behoorend. Hier ont- 
staan in den embryozak geen prothallium , maar zestien kernen , die 
zich in het protoplasma verspreiden en waarvan er één tot eicel wordt. 
Uit de overige kernen ontstaat het kiemwit. Hier zouden dus alle 
kernen en cellen in den kiemzak in beginsel aan elkander gelijk zijn. 
Daarvoor pleit ook het feit , dat bij hoogere planten het verschil 
tusschen de antipoden en de overige cellen somwijlen niet zoo scherp 
is als gewoonlijk. Zoo b. v. bij de tulpen, waar de antipoden hun 
naam niet verdienen , daar zij verspreid in den kiemzak ontstaan en 
niet aan het uiteinde , dat aan de eicellen tegenovergesteld is. Iets 
dergelijks ziet men ook bij Casuarina , bij den hazelaar, enz. 
De drie antipoden-cellen blijven meestal zonder verdere ontwikke- 
ling , en evenzoo gedragen zich de beide rudimentaire eicellen of 
synergiden. Maar er komen op dezen regel uitzonderingen voor. Zoo 
deelen zich de antipoden bij vele Composieten , Grassen en Arons- 
kelken meer of minder sterk ; bij den egelskop , Sparganium simplex , 
zelfs zóó dikwijls, dat zij een groep van ruim 150 cellen vormen. 
Bij een wilde ui , Allium odorum , nemen zij daarbij den vorm van 
echte kiemen aan, zonder echter, zooals deze, te kunnen ontkiemen. 
De synergiden veranderen in celgroepen , o. a. bij de Krullelie ( Lilium 
Martagon ) , bij Iris en bij sommige soorten van Mimosa. Daarnaast 
staat het bekende feit dat ook het rondom den kiemzak liggende 
weefsel in dezen kan uitgroeien en hier echte adventieve knoppen 
kan mak^n , die later tot plantjes worden. En dit somwijlen alleen 
na de bevruchting en tegelijk met de eicel ( Funkia , Citrus ) of ook 
zonder dat bevruchting is ingetreden ( Coelebogyne ). 
Bijna nooit groeit de eicel tot een kiembaar zaad uit , zonder be- 
vrucht te zijn. Toch komt dit voor en wel bij een Noorsch alpen- 
plantje, Antennaria alpina , dat een soort van Gnaphalium is, nauw 
verwant met het Edelweiss en met de Gnaphalium dioicum (of Anten- 
naria dioica) onzer heidevelden. In dit merkwaardige geval ontstaat 
ook het kiemwit zonder bevruchting. 
Overal elders is echter daartoe bevruchting noodig. Van de beide 
spermatozoïden uit de stuifmeelbuis vereenigt zich het eene met de 
kern der eicel , het andere met de beide kernen van de grootste 
