78 
DE ZORG VOOR HET HAAGSCH E BOSCH, 
de »mesusen” (misbruiken) van jongeren of kinderen te verhalen op de 
ouders , het jonge geboomte niet te schenden , het » Aeckeren” verboden , 
idem zeker spel van balslaan , ook het jagen , en vliegen , (met vogelen 
vogelen te vangen) , geen aardstrikken te stellen , den rechten weg 
te houden , niet in het Bosch te gaan en te schieten , voorzien van on- 
behoorlijke wapenen , geen grof wild te vangen , geen beesten in het 
Bosch te weiden , geen paarden er in te laten loopen , geen doode 
beesten er te brengen , of welke vuiligheid ook , het sneppen of snip- 
hangen verboden , de grachten (sloten) niet te beschadigen , de boomen 
niet te schillen, geen nieuwe wegen te maken, of andere wagen- 
sporen , de hekken en poorten te sluiten , er niet te bleeken , geen 
misthopen te maken , den dienaars niet te injurieeren , en hoe de 
boeten te appliceeren. 
We zouden gaarne deze renovatie in haar geheel hebben overge- 
nomen , vreesden we niet een werk te verrichten , dat minder gewaar- 
deerd zou worden. Daarom gaven we slechts de quintessens terug. 
Voor de liefhebbers is de geheele acte eene belangrijke bijdrage, ook 
voor de zedenschildering dier eeuw. 
Als elfde renovatie laat merula nu volgen de ordonnantie , uitge- 
geven 29 Mei 1601. 
Daarin werden in het le artikel al de plakkaten en ordonnantiën 
op het stuk van de wildernisse, eertijds gepubliceerd, en inzonderheid 
het plakkaat van 1595 (bedoeld zal zijn dat van 1593, hiervoren 
behandeld) geconfirmeerd, en geordonneerd dat »heure poinckten ende 
articulen (voor soo veele die by desen niet en worden gealtereert) preci- 
selijck ende onverbreeckelick sullen moeten worden gheobserveert”. 
Overigens is het hoofdzakelijk doel dezer ordonnantie om maat- 
regelen te nemen tegen het verder ontblooten van het Bosch van 
wild, inzonderheid van hazen, veroorzaakt door het ongeregeld jagen , 
»waer door de jacht die de Heeren Edelen en de Principale Officiers 
»van de Landen als privilegie ende preëminentie is competerende , 
»omme by deselve tot een honorabel exercitie ende vermakelick- 
»heydt ghebruyckt te moghen worden, den selven wordt benomen 
»ten onghebruycke ghemaeckt, ende bekeert tot onbehoorlick profyt 
»ende ghewin , van eenighe onghequalificeerde personen, die haer 
»daghelycx werck ende hanteringhe daer van maecken de Hasen sulx 
»opvanghen, dat die wildernisse in corten tyden gantsch sullen 
» werden ghedepeupleert , ten ware met goede ordre ende plantinghe 
»van Moer-hasen daerinne tytelick worde geremedieert”. 
