80 
DE ZORG YOOR HET HAAGSCHE BOSCH, 
Naast het jaar 1576, dat het Haagsche Bosch geheel met onder- 
gang bedreigde , zooals we aan de hand van merula even aantoonden , 
staat in de geschiedenis van het Haagsche Bosch met een zwarte 
kool geteekend het jaar 1795. 
Dat revolutiejaar heeft voor heel de geschiedenis van ons land nog al 
zoo iets op zijn geweten, maar voor het Haagsche Bosch dreigde het aller- 
noodlottigst te worden. In dat jaar namelijk kwam bij de Nationale 
Vergadering een voorstel in om het Bosch uit te roeien, het hout 
te gelde te maken en den grond tot bouwland aan te leggen. 
Gelukkig bleef het maar bij eene bespreking. De nivelleerende poli- 
tiek nam zooveel tijd in , dat dergelijke kleinigheden (?) aldra op 
den achtergrond geschoven werden. 
Toch bleef van dit voorstel iets in de lucht hangen , zoodat bij 
den Prefect de stassart het plan rijpte om den slag niet in eens 
aan den Haag toetebrengen , maar stuksgewijze. Hij wilde namelijk 
jaarlijks een tiende van het Bosch doen hakken en den grond ver- 
koopen , om op die wijze, in een tijdvak van 10 jaar, het denkbeeld 
der nationale vergadering te verwezenlijken. 
Als reddende Engel trad gelukkig het jaar 1813 op. De November- 
omwenteling verijdelde het voornemen en het Haagsche Bosch bleef 
het Haagsche Bosch. 
Van een Koning Willem I was te verwachten , dat hij niet te niet 
zou doen wat zijn roemzuchtige voorzaat, Prins Willem I (16 April 
1576), eenmaal beloofde , »dat ’t voorz. Bosch ende warande tot geene 
tyden , uyt wat saecke van necessite ofte noot ’t selve soude mogen 
geschieden , en sal mogen vercoopen omme aff te houden , ofte te 
doen affhouden ten behoeven van gemeener saecke ofte andersints , 
ende dat men nyet en sal gehengen ofte gedogen ’t selve te geschieden”. 1 
De literatuur over het Haagsche Bosch is zeer uitgebreid. 
De eerste en voornaamste bron voor het tijdvak tot aan ’t begin 
der 17e eeuw is en blijft merula’s standaardwerk. 
Na dien tijd werden nog tal van plakkaten en ordonnantiën uitge- 
vaardigd, terwijl allerlei plannen weiden gemaakt om het Bosch van 
karakter te doen veranderen en te vervormen. 
In hoofdzaak noemen we, na merula, de brochures van mr. h. f. 
1 Zie A. J. SERVAAS Van ROOYEN. Wat de ganzen voor het Capitool geweest zijn, 
waren in de 16e eeuw de klokken der St. Jacobskerk voor het Haagsche Bosch; 1882, 
Cat. der Gem. Bibl. , N°. 215. 
