140 
VOLKSGEZONDHEID EN ALKOHOLISME. 
zelf te bedriegen , door zich een denkbeeldige sterkte te geven door 
alkoholica. 
Het groote drankverbruik ten onzent moet hoogstwaarschijnlijk 
ook aan de slechte voeding toegeschreven worden , ten minste deze 
draagt er zeker veel toe bij. Dat vleesch en zelfs visch (in zoo^n 
vischrijk land als het onze) een luxe-artikel blijft voor den arbeiders- 
stand is zeer te bejammeren, sir francis drake c.s. hebben zeer 
zeker niet bijgedragen tot de welvaart van Europa door het invoeren 
van den aardappel , die grootendeels de zoo hoog noodige graan- 
spijzen vervangt. Zelfs de groote daling in de graanprijzen en het 
feit dat men heden ten dage voor den zelfden prijs als 100 jaar 
geleden viermaal de hoeveelheid brood verkrijgt , hebben aan de po- 
pulariteit van den aardappel geen afbreuk kunnen doen. De aard- 
appel vult. Het is bij de menschen in de lagere klassen der maat- 
schappij veelal niet de qualiteit maar wel de quantiteit, die aan 
het eene voedingsmiddel de voorkeur boven het andere geeft, dagan 
heeft werklieden en directeuren van gieterijen en smeltovens in 
Frankrijk geïnterviewd. Deze laatsten erkenden dat zij , die belast 
waren met het overbrengen van het gesmolten metaal , zelden ouder 
werden dan 35 jaren , en dat zij dus telkenmale hun personeel 
moesten vernieuwen. Het is een feit dat als deze werklieden niet 
dagelijks een aanmerkelijke hoeveelheid wijn of absinth drinken , zij 
zich niet staande kunnen houden. Oppervlakkig zou men zeggen 
dat het geld , in plaats van aan drank , beter besteed kon worden 
aan voedingsmiddelen ; maar dan vergeet men de verwoestingen , welke 
deze soort van arbeid op de constitutie van de werklieden uitoefent ; 
want de werkman verliest den trek naar eten , dus hij drinkt om- 
dat hij verplicht is een krachtig en snel opwekkingsmiddel te hebben. 
De gieterij echter staat niet alleen. Er zijn honderden van deze 
vakken , even verwoestend voor het lichaam en die eveneens tot 
drinken aansporen. Mijnwerkers, stokers op stoombooten , polder- 
werkers , enz. enz. hebben allen een neiging veel te drinken en drank 
is naar het schijnt eene noodzakelijkheid bij hun beroep. Al deze 
vakken dragen er voorts toe bij om het alkoholisme in hunne huis- 
gezinnen en bij hunne nakomelingschap te bevorderen. Het alkoholisme 
bij deze werklieden nroet dan ook niet beschouwd worden als de 
grondoorzaak van de ziekten, waaraan zoovelen hunner sterven , maar , 
al verhaast het voorzeker hun dood, meer als een bijkomende om- 
standigheid. 
