142 
VOLKSGEZONDHEID EN ALKOHOLTSME. 
daan is bekend (Hartjesdag , enz.) , en bijna elk hoekhuis op de 
tallooze kruispunten is eene tapperij. Zou hier het verschil liggen 
in het ras? Men mag dat wel aannemen, als men het oog slaat op 
andere Oostersche volkeren , terwijl ook de godsdienst het zijne er toe 
moge bijbrengen. Menschelijke mierennesten komen voor in Constan- 
stinopel , en vooral in Voor-Indië (Benares, Bombay, enz.), en de 
dronkenschap is daar zeer beperkt. In China daarentegen vervult 
opium de plaats van alkohol en het gebruik daarvan is veel be- 
perkter en aldaar waarschijnlijk ook niet zoo verderfelijk , als door 
dik en dun beweerd wordt. Opiumschuiven is echter ook nog maar 
van een betrekkelijk jonge dagteekening , zoodat observatie hierom- 
trent nog veel leeren kan. 
In Duitschland is in de laatste jaren een nauwkeurig onderzoek 
ingesteld naar de hoeveelheid lucht in de woonverblijven en het is 
wel toevallig , dat juist uit die statistiek blijkt dat Milnchen , de stad van 
het enorme bierverbruik , zeer slecht aangeschreven staat, wat betreft 
de behuizing van de armere klassen. Met de laatste volkstelling 
(31/12/1899) heeft men ook hier te lande gepoogd de hoeveelheid 
van vertrekken op het aantal bewonende personen , alsmede het 
aantal der vensters, dienstbaar voor behoorlijke luchtverversching , 
te bepalen. Deze statistiek zal, wanneer zij openbaar gemaakt wordt, 
zeer belangrijk zijn met betrekking tot het alkoholverbruik in de 
wijken, waar de meest ongezonde woningen worden aangetroffen, en 
het is te wenschen dat de regeering de betrokken gemeenten daar 
opmerkzaam op zal maken , opdat meerdere woningen als ongeschikt 
voor bewoning zullen worden afgebroken , in de hoop en naar wij 
aannemen in de gegronde veronderstelling dat daardoor alsdan het 
alkoholverbruik zal verminderen. 
De deelnemers aan de onthouderscongressen vergeten in hun ijver 
dikwijls dat de kroeg de »salon” van den arme is. 
Dr. jules rochard heeft dit goed begrepen toen hij de volgende 
welsprekende passage schreef : »De werkman in de groote steden ge- 
voelt zich ternedergedrukt , na een doffen slaap nog vermoeid zijnde 
van den arbeid van de vorige dagen en in de slechte atmosfeer van 
zijne gehuurde kamer. Een onbestemde neerslachtigheid maakt voor 
hem de hervatting van zijne werkzaamheden zeer moeilijk. Zijne klee- 
deren zijn vochtig, want het heeft den dag te voren geregend, hij 
moet deze aantrekken en gaat rillende de deur uit. Het is in den 
winter, de dag begint aan te breken, de regen valt fijn en gestadig 
