150 
VOLKSGEZONDHEID EN ALKOHOLISME. 
aantal vergunningen nog steeds zeer groot blijft. Local option heeft , 
bij al zijn goed , dit tegen , dat het het misbruik niet heeft kunnen be- 
teugelen. In Massachusetts moet jaarlijks gestemd worden of voor dat 
jaar vergunningen gegeven zullen worden om sterken drank te ver- 
koopen ; en nu komt het voor, dat eene gemeente het eene jaar » nat” 
en het andere » droog” is. In Missouri wordt eens in de 4 jaar ge- 
stemd en geen kroeg mag in een blok huizen opgericht worden als 
de meerderheid der bewoners van dat blok er tegen is. Zoo heeft 
elke staat, waar »local option” bestaat, zijn eigen bepalingen, som- 
mige min of meer vermakelijk. Het groote voordeel van » local op- 
tion” is dat hetzelfde publiek, dat de kwestie uitmaakt of vergunning 
voor sterkedrankverkoop al of niet gegeven zal worden , ook alle 
plaatselijke beambten , die het gekozen systeem moeten volgen en 
ten uitvoer brengen , kiest en steunt. Dit is nu wel goed in Ame- 
rika , maar helpt niet voor Europa in het algemeen , zoolang het 
persoonlijke algemeene kiesrecht nog niet in die mate is uitgebreid. 
Als nu de meeste systemen tot beteugeling van het drankmisbruik 
werkeloos blijken te zijn , dan is het noodig de grondoorzaken aan te 
vallen , en dan moet men beginnen met het verbeteren van de ar- 
beiderswoningen , zoodat de kroeg niet meer de » salon” zij van het 
huisgezin. De groote kazernewoningen worden ongeschikt geacht ; 
maar alleenstaande woningen, hoewel zij natuurlijk de beste zijn, 
worden veelal wegens het terrein te duur , zoodat dubbelwoningen , 
voor twee families, beter aan het doel zouden beantwoorden, mits zij 
hare ingangen hebben aan beide zijden en niet in den voorgevel naast 
elkaar, opdat de bewoners zoo min mogelijk met elkaar in aanraking 
behoeven te komen. 
Een zoodanig half dubbelhuis kost van 2200 tot 1300 mark 
(Flügge). In Mühlhausen in den Elzas heeft men dubbele dubbel- 
huizen gebouwd , zoo dat vier huizen een vierkant vormen , en daar- 
van worden groote vierkanten gevormd met vier zulke blokken als 
zijden. Tusschen de grootere vierkanten loopen dan ook breedere straten , 
zoodat elk vierkant 64 huisjes van eene verdieping bevat , en die , 4 
bij 4 , allen weer afzonderlijk staan. Deze maatregel , verbonden met 
goede waterleiding en rioleering , is niet duur en heeft uit een sani- 
tair oogpunt veel voor, vooral als nog zulk een arbeiderskwartier , 
dat uit den aard der zaak ver buiten de stad moet liggen , door een 
geschikte tramverbinding gemakkelijk te bereiken is. 
Bij Haarlem schijnt een zoodanig kwartier van een verdieping hooge 
