VOLKSGEZONDHEID EN ALKOHOLISME. 
151 
huisjes opgericht te zjjn tusschen de Leidsche Vaart en den Holland- 
schen IJzeren Spoorweg. Het ware van belang te weten of dronken- 
schap onder de arbeiders , die daar wonen , minder voorkomt dan in 
arbeiderswijken van de oude stad. Een misschien theoretisch gebrek 
hebben de huisjes, n.m. dat de deuren alle aan den voorkant zijn, 
zoodat veel van de vrijheid den bewoners ontnomen wordt ; maar 
natuurlijk zijn huizen, in zulke lange rijen gebouwd , veel goedkooper. 
Men ziet die lange , eenvoudige huizenrijen vooral in Londens om- 
streken en in het East-End. Natuurlijk maken die onafzienbare 
huizenrijen , hoe sanitair goed ze soms ook mogen zijn , op de be- 
woners een neerslachtigen indruk , welke vooral begrepen wordt na 
de lezing van sir walter besant’s » AU Sorts and Conditions 
of Men waarvan het oprichten van het People's Palace het gevolg 
is geweest, sarphati , die zoo veel deed voor zijne geboortestad , 
had zijn Paleis voor Volksvlijt midden in of onmiddellijk bij den 
Jordaan moeten zetten , waardoor het gebouw stellig beter aan zijne 
bestemming beantwoord had en waardoor indirect de gezondheidstoe- 
stand dier buurten bevorderd zou zijn. Het is toch bekend , hoeveel nut 
stichtingen als »Ons Huis’’ te Amsterdam en als »Urania” te Berlijn doen. 
Wanneer men den arbeiders, behalve betere woningen, ook eenige 
vermaken geeft , welke nuttige afleiding bezorgen , dan zal het kroeg- 
bezoek zonder twijfel verminderd worden. Behalve den zedelijken 
invloed , door vele kerkelijke voorgangers van alle gezindten uitge- 
oefend ; en de goede resultaten welke verkregen worden door jonge- 
lings- en onthouders-vereenigingen , is ook een gepast vermaak nuttig 
en noodig , om het volk eens een tijdelijk verzet uit zijne eentonig- 
heid en nooden te bezorgen , waarvan anders alleen alkohol hen 
tijdelijk verlost. 
Dat hiertoe de sport oneindig veel kan bijdragen , is aan duizenden 
bij ervaring bekend , en opmerkelijk en behartigenswaard voor den 
werkenden stand is het goede voorbeeld van den Engelschen werkman , 
die , liefhebber van het voetbalspel zijnde, als bij intuïtie den alkohol 
laat staan. 
De invloed van de voeding is uit het boven aan flügge ontleende 
al wel duidelijk genoeg gebleken. In Amerika heeft men met prak- 
tischen zin spoedig gevonden , dat slechte voeding slechten arbeid voort- 
bracht en dat de hoofdzaak niet zoozeer zat in de loonen , dan wel 
in de onbekendheid van den werkman met de voedingswaarde , zoodat 
hij abusievelijk vaak aan quantiteit boven qualiteit de voorkeur gaf. 
