DE UITVINDER DER LOCOMOTIEF. 
Alhoewel men in in de literatuur gewoonlijk den ingenieur trevithick 
in ’t voorbijgaan even noemt als den eersten, die een locomotief uitdacht, 
construeerde en voor ’t vervoer van vrachten bezigde, wordt toch 
gewoonlijk george stephenson als de ware uitvinder beschouwd, die 
het mechanisme daarvan zoo ontwierp, als in hoofdzaak nog thans den 
grondslag vormt. 
In een engelsch ingenieurs-tijdschrift betoogt william fletcher de 
onjuistheid van deze liegende”. Niet alleen toch dat onze hedendaagsche 
locomotieven uit die van trevithick zijn voortgekomen, maar ste- 
phenson zou daaraan zelfs niets verbeterd , integendeel ze slechts op 
gebrekkige wijze gecopiëerd hebben. 
Tien jaar vóór stephenson’s eerste proeven, hadden trevithick, 
blenkinsop en hedley te Penydarran in South-Wales reeds locomo- 
tieven in werking en in 1804 schrijft trevithick aan een vriend als 
volgt: ^gisteren hebben wij met onze locomotief een reis gedaan. Wij 
vervoerden 10 ton ijzer, 5 wagens en 70 menschen. De spoorweg 
is 9 mijlen (14,400 M.) lang.” Dit traject werd in ongeveer l 3 / 4 
uur afgelegd, d. i. met een snelheid van ruim 8 kilometer per uur.” 
Fletcher voegt aan zijn mededeeling een interessante afbeelding 
toe, die een voor een talrijk publiek genomen proef voorstelt, in 
1808 te Londen met zijn locomotief genomen. De".e woog 10 ton, 
reed met een snelheid van 19 kilometer op een in cirkel aangelegden 
spoorweg en trok een wagen , die het fatsoen heeft van een ouder- 
wetsche kales, waarin men voor 1 shilling een rondreis kon doen. 
Toorts vermeldt hij nog verscheidene bijzonderheden over de in- 
richting, zoo* b. v. dat de stoomketel door teruggaande vlammen 
verhit werd, de afgewerkte stoom ter verhooging van den trek in 
den schoorsteen werd afgev.oerd en hij op niet al te hellende wegen 
geen tandraderen bezigde, daar hij de wrijving van de raderen op de 
spoorstaven voldoende bevond. 
Ook was hij de eerste , die alle raderen samenkoppelde en reizigers 
in wagens vervoerde , die aan de locomotief waren gehaakt. 
{Revue Scient . , 7 janv. 1901.) R. S. Tj. M. 
