OVER SPIRITISME. 
167 
de hem op dat oogenblik beheerschende gedachte kan worden afgeleid. 
Cumberland beschrijft dezen truc aldus. »Eene beroemde proef bij 
séances in donker bestaat hierin , dat men een zittenden persoon eenen 
ring over den arm trekt , ten bewijze der dematerialisatie-theorie. 
Daar degene , die zit , gedurende de manifestatie de hand van het 
medium vasthoudf, , beweren de spiritualisten dat , wanneer de ring 
over den arm gaat , deze öf gedematerialiseerd moet zijn , öf er een 
weg door den arm heen gemaakt is , waarlangs de ring kan door- 
dringen .... Al wat het medium te doen heeft , zoodra hij op de 
beschreven wijze eene hand vrij gekregen heeft, bestaat hierin , dat 
hij zichzelf den ring over den arm trekt , zijne hand weer met de 
hand van den proefpersoon in aanraking brengt en hem verzoekt 
jrooral stevig vast te houden , om , zooals hij zegt , eene misleiding te 
vermijden. En natuurlijk glijdt de ring over den arm van den zittenden 
persoon heên , die naar zijne overtuiging geen oogenblik verzuimd 
heeft vast te houden.” 
Hoe algemeen ook de inwerking van het denken op de gelaatsuit- 
drukking wordt toegegeven , heeft men toch tot vóór korten tijd te 
nauwernood ingezien , dat deze laatste de gedachte, die den geest op 
een gegeven oogenblik bezig houdt , op volkomen onwillekeurige 
maar vaak duidelijke wijze kenbaar maken kan. Dit is het middel, 
waardoor een » medium” of een » gedachtenlezer” vaak iemand zijnen 
naam of het woord , waaraan hij juist denkt , kan noemen , doordat 
hij hem na elkaar de letters van het alphabet doet aanraken. De bij 
sommige personen bijzonder gemakkelijk optredende, geringe, maar 
voldoende beweging van een gelaats- of andere spier bij aanraking 
van de juiste letter, hoe onbewust zij ook plaats vindt, zegt genoeg. 
Wanneer men dit voor het eerst ziet , is het bepaald overbluffend, (hack 
tuke, p. 41.) * 
Op andere wijze blijkt de invloed der verwachting uit de vaak ge- 
dane proefneming, waarbij een haar of een zijden draad, waaraan een 
goudstuk of een ring bevestigd is , in een glas wordt gehouden ; door het 
tikken van het geldstuk of van den ring tegen het glas moet dan 
worden aangegeven , hoe laat het is. Gelijk bekend is , gelukt de proef 
vaak , daar de spieren der «vingers zich overeenkomstig het denkbeeld 
of de verwachting onbewust samentrekken. Deze proef is overigens 
met eene onbeteekenende verandering reeds door baco genomen. 
Zonder zulke overtuigende proeven zouden weinig menschen gelooven, 
dat hunne gedachten zoo snel en in den regel zoo nauwkeurig door 
