170 
OVER SPIRITISME. 
bij Wagram door een kanonskogel werd omver geworpen. Naar zijn 
gevoel was de kogel onder de knieën door de beenen gegaan en had 
ze van de bovenbeenen gescheiden. Hij bleef den ganschen nacht 
liggen en waagde niet zich te verroeren. Toen hij bij het aan- 
breken van den dag door een helper der ambulance werd gevonden , 
bleek, dat hij geheel ongedeerd was. Wel had een groote kanons- 
kogel hem neêrgeworpen , maar in plaats van , zooals hij zeker ge- 
loofde, door zyne beenen heên , was de kogel onder zijne voeten 
door gegaan en had in de aarde een minstens een voet diep gat 
geslagen. Omdat hij daardoor plotseling naar beneden zakte , ontstond 
de voorstelling in hem, dat hem de onderbeenen waren afgeschoten. 
>Voila ce que fait le pouvoir de Timagination.” Ten slotte nog de ge- 
schiedenis van den dokter, die voor zijne patiënte een recept tegen pijn 
in de zijde op de tafel legde, met de woorden: »Legt u dit op de 
pijnlijke plaats” ; en hoe de zieke dit woordelijk uitvoerde , in plaats 
van de voorgeschreven pleister te halen , en toch groote verlichting 
voelde. 
Opzettelijk hebben wij bij deze voorbeelden lang stilgestaan , om 
goed te doen uitkomen , hoe spoedig men geneigd is een vooropgevat 
idee als waarheid aan te nemen , en hoe moeilijk het is soms waar- 
heid en verdichting uiteen te houden. 
Wat betreft de methode om geestenphotographiëen te maken , behoeft 
men slechts vóór de opname een momentopname te doen zonder te 
ontwikkelen. In een engelsch tijdschrift, waarvan ik den naam niet 
meer weet, stonden voor ruim een jaar dergelijke photo’s afgebeeld , 
en in The Harmsworth Magazine (1898, I.) vindt men bij het artikel » Pho- 
tographic Lies (photographische leugens)” twee geestenphotographieën ; 
de beschrijving vermeldt, dat op een schoonen ochtend, met bedekte 
lucht een instantanee genomen werd van een man met een tafellaken 
om zich heengeslagen ; hierna ging de man weg en onmiddelijk daarop 
poseerde eene juffrouw in een angstige houding, waarna met dezelfde 
gevoelige plaat een tijdopname gedaan werd: het resultaat was een 
photo waarop een juffrouw in kennelijken angst voor een geest. Uit 
de tweede photo, die op dezelfde wijze genomen is, blijkt dat een 
geest doorzichtig is. Elke amateur kan ze vrij gemakkelijk vervaardigen ; 
en als men nu handig een pakje gevoelige platen kan open- en dicht- 
maken , ze intusschen met dergelijke instantanees laadt en ze dan 
eenen argelooze in handen speelt , zal deze , bij het ontwikkelen van 
zijn latere opnamen , voor hem onbetwistbare bewijzen voor het bestaan 
