172 
OVER SPIRITISME. 
voelde hij de pijn; stelde hij zich den slag bij Austerlitz voor, dan 
zag hij de troepen vechten en hoorde wapengekletter, kanongebulder 
en kermen van gewonden. Wigan citeert een schilder, die zijn con- 
cepties voor zich zag en dan naschilderde. Talma kon, op het tooneel 
staande , de kleederen van het publiek zich wegdenken en , in plaats 
van de levende personen , even zoovele geraamten stellen. Newton 
kon zich het zonnespectrum zichtbaar voor den geest brengen. Inte- 
ressant is ook het voortduren van een slaaphallucinatie (droom) na 
het ontwaken, zooals hack tuke’s vriend had, die ’s morgens aan 
het voeteneinde van zijn bed iemand zag staan in een soort van 
Perzische kleeding. Hij was even duidelijk te zien als de tafels en 
stoelen in de kamer; en zijn vriend was op het punt op te staan 
en te zien , wat of wie het was. Bij nauwkeurig toezien echter be- 
merkte hij , ofschoon de figuur zoo duidelijk mogelijk was , dat de 
deur daarachter eveneens duidelijk te zien was , en op dat oogenblik 
verdween de figuur. Later viel hem in , dat hij een droom had ge- 
had , waarin de Perzische figuur eene belangrijke rol had gespeeld ; 
en zoo was de zaak op bevredigende wijze opgehelderd. Het was 
duidelijk, dat dit deel van den droom, na het ontwaken, had voort- 
geduurd. en dat dus het denkbeeldige en het werkelijke voorwerp 
gelijktijdig door hem waren waargenomen. 
Beschouwen wij nu in het kort de zenuwziekte , bekend onder 
den naam van hysterie. Deze komt voor onder de meest uiteenloopende 
verschijnselen , zoodat een afdoende definitie , niettegenstaande tal van 
uitstekende beschrijvingen, nog niet gegeven is. Vroeger meende men , 
dat deze ziekte alleen bij vrouwen voorkwam en dat zij in verband 
stond met de geslachtssfeer. Hoewel aandoeningen van deze laatste 
bij een ziekte , waarbij van allerlei voorkomt , natuurlijk niet afwezig 
zijn , is die verouderde opvatting thans verlaten. De hysterie is een 
psychische ziekte , waarvan de hoofdsymptomen zijn sensibiliteitsstoor- 
nissen , als: halfzijdige gevoelloosheid, gevoelloosheid over verspreide 
plekken ( anaesthesie en plaques ) of met manchetvormige begrenzing; 
sensoriëele stoornissen , als concentrische beperking van het gezichts- 
veld , verkeerd zien van kleuren, halfzijdig zien; het aanwezig zijn 
van punten of plekken ( drukpunten , hysterogene zones ) , van waar men 
door drukken hysterische verschijnselen te voorschijn roepen of wel 
onderdrukken kan; voorts verlammingen, spiersamentrekkingen , en 
krampaanvallen. Deze laatsten zullen wij aanstonds nog even nader 
moeten beschrijven. 
