176 
OVER SPIRITISME. 
sonen die door hun nerveusen aanleg daartoe meer of minder gerekend 
mogen worden , andere verschijnselen van visceralen en van psychischen 
aard. Dergelijke getarreerde epilepsie uit zich bij zulke personen door 
b.v. angstaanvallen (angina pectoris) , ’s nachts in bed urineeren , enz. ; 
öf in een aanval van manie, grand mal intellectuele öf, al of niet na 
een meer of minder duidelijk toeval , in een impulsieve daad : plot- 
seling verricht de lqder, op de meest zekere en van goed overleg 
getuigende wijze , vaak obscoene , vaak gevaarlijke handelingen ; tot 
zich zelf teruggekeerd , weet hij er zich niets van te herinneren. Duurt 
een • dergelijke toestand uren, dagen of zelfs weken, dan kan de epi- 
lepticus , in den toestand van ambulatoir epileptisch automatisme , (i auto- 
matisme comitial ambulatoire ) , samengestelde handelingen , als reizen 
of misdrijven , verrichten , waarbij hij oppervlakkig volkomen normaal 
gelijkt, maar waarvan hij zich, na het ontwaken uit dien toestand, 
totaal niets herinnert. 
De tweede vorm , het hypnotische somnambulisme , is een door hyp- 
nose kunstmatig verwekte toestand van somnambulisme, waarin de 
gehypnotiseerde persoon niet delireert en ook niet uit zich zelf 
handelt. Zulk een persoon is dan echter in een toestand van groote 
oplettendheid en gevoeligheid , suggestibiliteit , zoodat elk bevel wordt 
opgevolgd. Het hangt vooral af van den toon , waarop het een of 
ander gezegd wordt , van de overtuiging waarmede gesproken wordt, 
of van de gesticulaties , welke men daarbij bezigt. De gevoeligheid 
van hypnotische somnambulen kan zoo groot zijn , dat een enkel 
woord of een enkele beweging , die de onderzoeker maakt zonder 
dat hij het zelf weet, voldoende kan zijn om zaken op te merken, 
welke men meende dat de gehypnotiseerde niet bemerken kon. Zoo, 
bij voorbeeld , konden de hypnotische somnambulen van bourru en bukot 
opmerken , welke geneesmiddelen in gesloten flesschen op grooten 
afstand zich bevonden : maar het waren , zooals weldra bleek , de 
onderzoekers zelf, die op dergelijke wijze onbewust verraadden wat 
er in de flesschen was en hoe die stoffen werkten. Wisten zij zelf ook 
niet wat er in de flesschen was , dan kwam de gehypnotiseerde het ook 
niet te weten en bleef de adaequate werking der daarin zich bevin- 
dende geneesmiddelen ook uit. 
( Slot volgt.) 
