OVER HET 
ONTSTAAN YAN SOORTEN DOOR MUTATIE 1 
DOOR 
HUGO DE VRIES. 
Veertig jaren zijn verloopen sedert het verschijnen van darwin’s 
boek over den Oorsprong der soorten. Langzaam sterft het geslacht 
uit van hen , die zijne tijdgenooten waren. Slechts de ouderen onder 
ons herinneren zich den vroegeren toestand. Welk een geweldigen 
schok bracht dit boek in de gemoederen teweeg! Wij waren opgegroeid 
in de vaste overtuiging van de onveranderlijkheid der soorten. De 
leerstellingen en geboden van linnaeus heerschten onbeperkt, zoowel 
over ons doen als over ons denken. Tegen zijn gebod in een laatste 
exemplaar van een groeiplaats mede naar huis te nemen , zou niemand 
gewaagd hebben , zelfs niet in de eenzaamheid van een duinvallei of 
van een afgelegen bosch. Veel minder waagde men zich er aan , na 
te denken over die verschijnselen , wier studie hij verboden had. Menige 
fraaie afwijking heb ik in mijn jeugd op mijne wandelingen gezien , 
maar , als een gehoorzaam volgeling , niet verzameld. 
Daar verscheen darwin’s boek. De geheele oude leer werd omver 
geworpen. Wat vroeger de wetenschap was, was thans nog slechts 
het a. b. c. daarvan , het rangschikken en catalogiseeren. Aan het 
onderzoek werden geheel andere eischen gesteld , de belangstelling werd 
in nieuwe wegen geleid , voor het nadenken , vergelijken , waarnemen 
en besluiten werd een onafzienbaar veld geopend. Een harde strijd 
was het gevolg, een strijd die in het openbaar tegen darwin gevoerd 
1 Voordracht, gehouden op het 8ste Natuur- en Geneeskundig Congres te Rotterdam. 
13 
