OVER HET ONTSTAAN VAN SOORTEN DOOR MUTATIE. 
195 
zoek der variabiliteit door galton en weldon en tot de mathematische 
studiën van karl pearson. Daarnaast staat, eveneens op den bodem 
van darwin’s werk , de studie der schoksgewijze veranderingen , der 
single variations en de vraag , of soms deze de bron zijn voor het 
ontstaan van soorten. 
Het is voor deze vraag, dat ik heden uwe aandacht verzoek. En 
wel voor het eenige geval, dat daarover vooralsnog bekend is geworden. 
Tevens het eenige geval , waarin het tot nu toe gelukt is, rechtstreeks 
het ontstaan van soorten waar te nemen en niet slechts het bij toeval 
te zien , maar zoodanig in handen te hebben , dat de wijze , waarop 
hier de soorten ontstaan , nauwkeurig en proefondervindelijk kan 
worden nagegaan. 
In ons vaderland komen drieërlei soorten van St. Teunis-bloemen 
voor , alle drie uit Amerika tot ons overgekomen , doch thans op 
groote schaal verwilderd. De jongste van die drie, d. i. de laatst 
overgebrachte , is de grootbloemige Teunis-bloem , die in het begin 
van deze eeuw het eerst door lamarck werd beschreven , en die naar 
hem den naam van Oenothera Lamarckiana draagt. Zij is bij ons de 
zeldzaamste , komt hier en daar in de duinstreek , bij Zandvoort en 
elders, voor en verder op enkele plaatsen in het Gooiland. Het is 
een fraaie , rijk vertakte plant , die niet zelden manshoogte bereikt. 
Zij heeft een rechtopgaanden stam , die omgeven is door een krans 
van lagere opstijgende stengels en die zelf een grooter of kleiner 
aantal zijtakken draagt. Bijna al die stengels en takken dragen een 
kroon van bloemen ; groot , glinsterend en geel , trekken zij van verre 
het oog. De bloemen openen zich ? s avonds, kort voor zonsondergang, 
plotseling het geheele veld met een gouden tint overdekkend. Zij 
worden door avondvlinders en hommels bezocht, vooral door de uiltjes 
van de Gamma en van de aardrupsen. Bij zeer warm weêr is hun 
bloeitijd beperkt tot de avonduren en ziet men overdag niets dan 
de verwelkte of halfverwelkte overblijfselen en de nog ongeopende 
knoppen. Elke bloem heeft een langen stijl met vier of meer stem- 
pels , die een eindweegs boven de acht meeldraden uitsteken en die 
dus , zonder de hulp van de insecten , in den regel niet bevrucht 
worden. Valt de bloem af, dan doet zij dit met haar kelkbuis of 
schijnbaren steel en laat een onderstandig vruchtbeginsel achter, dat 
allengs tot een doosvrucht uitgroeit. Eerst groen , wordt deze bij het 
rijpen bruin en springt dan met 4 kleppen open om de zaden te 
ontlasten. Een stengel met 10 a 20 of zelfs 30 a 40 zaaddoozen is 
