206 
OVER HET ONTSTAAN VAN SOORTEN DOOR MUTATIE. 
zou men ook gerst en haver in den herfst kunnen zaaien en hun opbrengst 
daardoor, vermoedelijk, eveneens met één vierde deel doen toenemen. 
Omtrent de afstamming onzer granen weet men zeer weinig. Alleen 
omtrent de rogge weet men iets meer. Van deze soort wordt namelijk 
in sommige provinciën, en met name in het gebied der Kozakken 
langs den Don, een overblijvende vorm gekweekt. Deze rogge wordt 
op de akkers gezaaid als de gewone soort en geeft dan in het vol- 
gend jaar een oogst. Doch nu sterven de planten niet af, maar ver- 
takken zich aan de oppervlakte van den bodem, — bestoelen zich, 
zooals men dit noemt — en groeien door, om in den volgenden zomer 
nog eens een oogst te geven. En dit herhalen zij, al naar gelang van de 
omstandigheden, gedurende eenige jaren, totdat de uitputting der 
cultuur een omploegen en hernieuwd zaaien noodzakelijk maakt. 
Het is zeer waarschijnlijk, dat alle eenjarige granen en grassen van 
zulke overblijvende soorten afstammen, m. a. w. dat de hoofdstam in 
den stamboom van deze familie, als bij zoovele andere, uit overblij- 
vende gewassen bestond. In dit geval vormen dan de wintergranen 
een overgangstoestand tusschen de oorspronkelijke voorouders en de 
tegenwoordige eenjarige soorten. Of wel zij vormen een voorbeeld van 
terugkeer tot voorvaderlijke eigenschappen, dus van atavisme. Maar 
in beide gevallen is er van een theoretisch standpunt ongeveer even- 
veel reden, om het bestaan van winterrogge en wintertarwe te ver- 
wachten, als voor dat van winterhaver en wintergerst. 
Wij mogen dus aannemen, dat in onze verschillende soorten van 
haver en van gerst het vermogen sluimert, om wintergranen te worden. 
En evengoed als overeenkomstige variëteiten van zomer- en winter- 
rogge volgens schellenberg niet door uitwendige kenmerken van 
elkander kunnen worden onderscheiden, evenzoo mogen wjj dit ook 
bij den haver en de gerst verwachten. 
Het eenige, alsnog onoverkomelijke bezwaar is, dat men volstrekt 
niet weet, hoe men winterhaver uit gewonen haver zou moeten maken. 
Langs den weg der selectie, door allengs vroeger zaaien, kan men er 
niet toe komen : ware dit het geval , zoo zou het doel al sinds lang 
bereikt zijn. Er is een schoksgewijze verandering, een mutatie toe 
noodig en deze zyn vooralsnog niet willekeurig te voorschijn te roepen. 
Maar ons voorbeeld moge er toe bijdragen, om aan te toonen dat 
het noch hopeloos, noch onbelangrijk is, om te trachten de wetten 
op te sporen, die de mutatiën beheerschen. 
