208 
OVER SPIRITISME. 
Charcot’s geval van marie H. is een illustratie voor het eerste , 
het bekende geval van azam , félida X., voor het laatste: marie H. 
geraakte in 1884 in vigilambulen toestand, en bleef daarin, behou- 
dens zeer korte poozen van terugkeer tot bet normale. Als vigilambule , 
als tweede persoon, weet zij letterlijk niets dan hetgeen er na 1884 
in dien toestand gebeurd is , en beeft zij leeren lezen , schrijven , 
naaien , enz. In den normalen toestand gerakende , of gebracht zijnde , 
denkt zij in 1884 te leven, weet niets van wat er sedert gebeurd 
is, en kan ook niet lezen, schrijven en naaien. — Félida X. was 
een ernstige , rustige , bescheiden , werkzame vrouw (eerste toestand) ; 
na een slaap-aanval geraakt zij in wat azam noemt de condition seconde , 
den vigilambulen toestand : nu is zij opgewekt , woelig , vinding- 
rijk , koket. Zij herinnert zich , zooals gezegd , in dezen toestand alles 
wat in de beide voorviel , maar in den normalen toestand niets 
uit den vigilambulen. Dufay ( Revue scientifique , 1876) had een 
dergelijke patiënte , die zoover ging haren normalen toestand , 
waarin zij dus minder wist dan in den abnormalen , »état béte” 
te noemen. 
Interessant , met het oog op de verandering van het handschrift , 
is ook de door macnish ( Philosophy of sleep), (zie ribot, Les maladies 
de la Mémoire , 1894 p. 76), gedane mededeeling omtrent een Ameri- 
kaansche jonge dame , die na een slaap-aanval alles vergeten was , en 
opnieuw moest leeren spellen, lezen, schrijven, rekenen, enz. enz. 
Na een nieuwen slaap-aanval tot het normale teruggekeerd zijnde , 
wist zij weer alles van vroeger, maar niets uit den tweeden toestand. 
Later wisselden deze beide toestanden met elkaar af, en schreef zij 
b. v. in den normalen staat een fraaie hand, in den vigilambulen, 
tengevolge van den korten oefeningstijd , vrijwel hanepooten. Om een 
persoon of een zaak goed te leeren kennen , moest zij die in beide 
phasen zien. 
Het komt ook voor , dat de patiënt in den normalen of liever 
gezegd in den wakenden toestand aan beide zijden verlamd is , en 
gedurende het vigilambulisme de ledematen gebruiken kan , zooals 
MARGUERiTE D. , welke bovendien overdag vigilambulant , en ’s nachts 
gewoon was (charcot). 
»Deze zieken”, zegt guinon , »die er oogenschijnlijk geheel normaal 
uitzien , leven als gewone menschen , zonder dat men meestentijds 
bemerkt dat zij in een abnormalen toestand verkeeren. Zij verrichten 
alle werkzaamheden overeenkomstig hun vak of werkkring, of maat- 
