OVER SPIRITISME. 
209 
schappelijke positie , zich er op spitsende zoo goed mogelijk de her- 
inneringsdefecten te verbergen , welke van tijd tot tijd voorkomen , 
en hen vaak in groote verlegenheid brengen. Zij delireeren niet 
en hebben geen hallucinaties. Maar juist tengevolge van die beide 
van elkander gescheiden stukken van hun leven , welke zij als twee 
verschillende personen doorleven , en waarbij beiden niets van elkaar 
afweten of de eene niets van den andere , bestaan in het gewone 
leven van deze lijders belangrijke leemten. Dit valt gemakkelijk aldus 
te verklaren: stel bijvoorbeeld, eene modiste heeft in vigilambulen 
staat hoeden verkocht , dan heeft zij , teruggekeerd tot den normalen 
toestand , niet de herinnering van wat er gebeurd is , weet niets 
van verkochte hoeden , noch hoe het geld in de kas is gekomen.” 
Aangaande het gewone slaapwandelen {noctambulisme , somnambulisme 
naturel) zegt guinon nog , dat hieronder deels valt het nachtelijke epi- 
leptische ambulatoire automatisme , deels het nachtelijke hysterische 
somnambulisme en misschien ook het vigilambulisme. Verhalen hoe 
somnambulen door het huis loopen , op muren en daken klauteren , 
kent iedereen ; eveneens de beroemde scène uit shakespeare’s Macbeth ; 
interessant is voorts het door voltaire medegedeelde geval van een 
persoon , die in zijn slaap plotseling uit bed springt , eene buiging 
maakt , dan een menuet danst , en weder in bed gaat liggen ; evenzeer 
het geval van charcot , wiens patiënte , van dieren droomende , het 
bed verlaat , naar beneden loopt om de conciërge te wekken en te 
waarschuwen , in gezelschap van die vrouw naar boven gaat , en op 
de slaapkamer gekomen , rustig weder naar bed gaat , zonder zich er 
den volgenden ochtend bij het ontwaken iets van te herinneren ; en 
ook het eveneens van charcot stammende geval van een patiënte, 
die zich ’s nachts plotseling aankleedde , in grooten angst door het raam 
in den tuin vluchtte , en daar van den bevroren grond denkbeeldige 
bloemen ging plukken. 
Het komt ook niet zelden voor dat somnambulen zich , in dien 
toestand , ’s nachts bezighouden met hunne gewone werkzaamheden , 
als leerlingen die hun taak afmaken , of werklieden die hun arbeid 
voortzetten ; tot hun groote verbazing is het werk den volgenden ochtend 
gevorderd of voltooid: volgens de sagen hebben de Heinzelmannchen dit 
voor den bevrienden slaper verricht, volgens de spiritisten de geesten. 
Wijden wij nu onze aandacht aan het automatische schrift van spi- 
ritistische mediums en van hysterischen , dan komen wij tot volmaakte 
identiteit. Blocq zegt daaromtrent {Etudes sur les maladies nerveuses , 
14 
