210 
OVER SPIRITISME. 
1894, p. 53): »Het medianimieke schrift is volgens de spiritisten 
een der onbetwistbaarste bewijzen voor de waarde der proeven , waarop 
zij hunne overtuigingen gronden. 
Zooals men weet, is het volgens hen voldoende, dat het medium 
de handen op een van een potlood voorzien plankje (de »planchette”) 
legt, opdat die planchette zich na eenige oogenblikken zoodanig ga 
bewegen, dat het potlood schrijft, zonder dat hef medium weet wat 
geschreven wordt. Ook als men het potlood rechtstreeks tusschen de 
vingers laat nemen, gaat het medium automatisch schrijven, zonder 
daar iets van af te weten. 
Dit verschijnsel wordt nog treffender , wanneer men ziet dat het 
medium geen onzamenhangende , zinledige phrasen neerschrijft , maar 
wel degelijk samenhangende volzinnen , en meer of minder verstandige 
antwoorden op gestelde vragen. Zelfs ziet men soms hoe zulk een 
medium op die wijze verzen schrijft, terwijl in normalen toestand 
daartoe niet de minste aanleg te bespeuren is.” 
Uit de onderzoekingen van fere en binet ( Archives de Physiologie , 
1887), van janet (Revue philosophique, 1886 — 1888), myers, binet, 
gley ( ibidem , 1889,), en anderen, blijkt dat het onbewuste intelligente 
(automatische) schrift van hysterischen identiek is met het intelligente 
automatische schrift der spiritistische mediums. Blocq, bedekte bijvoor- 
beeld bij een aan de rechterzijde des lichaams niet gevoelenden (rechts 
hemianaesthetischen) persoon , door middel van een scherm den onge- 
voeligen rechterarm , en plaatste een potlood in de hand. De patiënt 
schreef dan soms vanzelf, soms nadat even de hand aan den gang 
was gebracht, automatisch telkens hetzelfde woord of brokken van 
volzinnen. Dat dit niet buiten het intellect omgaat, blijkt hieruit, 
dat als men , de hand sturende , met opzet een orthographische fout 
in den eigennaam van de(n) patiënt maakt, deze in de volgende keeren 
verbeterd wordt. Soms is het voldoende dat men een potlood in de 
hand geeft, om te zien hoe, midden onder een gesprek, zonder dat 
de persoon het zelf merkt , vaak lange antwoorden op toevallig gedane 
vragen worden opgeschreven. Hieruit blijkt dat deze antwoorden gegeven 
worden door middel van de hersenen , zonder dat dit tot het hoogere 
bewustzijn van denzelfden persoon doordringt. Merkwaardig uit dit 
oogpunt zijn de door desmoulin gemaakte automatische teekeningen 
(Les dessins spirites , in La vie Ulustrée , 21 déc. 1900). 
Gley gaf aan eene niet zieke persoon een potlood , liet haar aan 
een woord denken en zeide dat hij het zou opschrijven, zonder het 
