216 
OVER SPIRITISME 
onderzoek verklaarde dat die borst kanker gehad had. Kanker , meer een 
ziekte van den rijperen leeftijd , duurt gewoonlijk niet langer dan een 
paar jaren — zoodat wij gerust kunnen zeggen , dat een juffrouw , 
die » bij andere ziekten”, twaalf jaren lang een kanker heeft, en die 
daarvan geneest , een hersenzieke is , bekend onder den naam van 
hysterica. Een analoog geval is b.v. het bekende bestje van meurs, 
dat niet at (maar wie volgens de overlevering de broodkruimels aan 
den mond zaten) ; volgens een beschrijving in den Tijdspiegel van een 
der laatste jaren , had zij in hare bedstede een luikje , uitkomende 
in de kamer daarnaast , van waar zij , ondanks alle surveillance in de 
kamer waar zij lag , langen tijd in het geheim gevoed werd ; — analoog 
zijn de gevallen van bloedspuwing , waarbij dan echter blijkt dat de 
patiënt bloed uit het tandvleesch zuigt, dat in den mond met speeksel 
vermengt , en aldus het schuimende , helderroode bloed der long- 
bloeding nabootst; of van anurie (niet-urineeren) , waarbij, zooals 
onlangs te Haarlem , door nauwkeurige observatie bleek , dat de patiënte 
de urine weder opdronk ; of van ongeloofelijke hoeveelheden galsteentjes , 
— terwijl de patiënte daartoe opzettelijk kleine stukjes been , botjes , 
zooals microscopisch bleek, doorslikte; of van bovenmenschelijk lijden 
door nier- of blaassteentjes , welke na onderzoek uit scherpe stukjes 
cokes bleken te bestaan , die dus later aan de urine opzettelijk zijn toe- 
gevoegd. Wallace’s opmerking, of liever argument, dat in den tijd 
waarin wij nu leven , er op zijn minst genomen vele millioenen menschen 
in alle standen der maatschappij gelooven in de wonderen van het 
tegenwoordige spiritisme , wil niet veel anders zeggen dan dat er zeer 
vele tot zelfstandig oordeelen op dat gebied ongeschikte menschen , 
en daarnaast zeer vele meer of minder hysterische menschen in alle 
standen der maatschappij zijn. Alleen in Parijs telt men ongeveer 
vijftigduizend hystericae, waarvan tienduizend toevallen hebben (monin). 
Verder hecht wallace groote beteekenis aan verschijnselen op het 
gebied van spookhuizen en spiritisme , voornamelijk aan het door een 
onzichtbaren bewerker bewogen worden van voorwerpen ; klokken wor- 
den geluid , met steenen wordt geworpen , op deuren of vensters wordt 
geklopt, zonder dat een levend wezen het doet: couperus roert dit 
onderwerp in zijn Stille Kracht ook aan. Wanneer het geen illusie of 
hallucinatie is — en veelal is het dit niet — , en wanneer de grappen 
van een schalk buiten rekening kunnen blijven, dan kan men er van 
verzekerd zijn , dat een hysterische persoon hierbij de hand in het spel 
heeft. Zelf nam ik dit hier waar , door volgens een van te voren vast- 
