218 
OVER SPIRITISME. 
buiten op het opgevouwen papier het aan den binnenkant daarop 
vermelde woord schreef, » terwijl verscheiden personen hem omringden.” 
» Telkens echter streepte hij het geschrevene weder door, tot hij einde- 
lijk het juiste woord gevonden had. . . . (Het) komt merkwaardig overeen 
met de wijze waarop clairvoyanten gewoonlijk voorwerpen beschrijven. 
Zij zeggen b.v. niet dadelijk: »het is een medaille”, maar: »het is metaal,” 
»het is rond,” »het is plat,” »er staat iets op te lezen,” en zoo 
voort. Het is dus begrijpelijk , dat het medium niet de letters van 
het alphabet behoeft te zien , wanneer men die voor de vorming van 
een woord aanwijst ; de kleinste gestes bij het aanraken der verwachte 
letter zijn voldoende. Ook waar het medium een op het eerste gezicht 
ander antwoord geeft, dan men verwachtte . of juister dan men meende 
te verwachten , blijkt dat de ondervrager dit onbewust zelf dicteerde , 
want , na van de eerste verrassing over de schijnbare fout bekomen 
te zijn , zeide de Morgan , wien zijn eigen , hem tot dat oogenblik 
onbewuste, gedachtengang bewust werd: »ik weet waar gij heen 
wilt, ik verzoek u voort te gaan.” 
Komen wij dan tot wallace’s persoonlijke waarnemingen , dan zijn 
die te onderscheiden in 1° verschijnselen in den mesmerischen trance- 
toestand , 2° verschijnselen in wakenden toestand, 3° ervaringen en 
bewijzen op het gebied van het nieuwere spiritualisme. De beide eerste 
afdeelingen, het hypnotiseeren in meer of minderen graad, zijn ons 
uit de indeeling der somnambulismen alreeds voldoende bekend , en 
zijn voor een leek en voor den tijd waarin het geschreven werd , 
wel aardige beschrijvingen , hoewel vermengd met veel subjectiefs , 
een fout waarin de doctoren bourru en burot trouwens ook ver- 
vielen , — de derde afdeeling bevat de beschrij ving van tafeldansen , 
en het raden van woorden , die soms (wat wederom bijna terstond 
begrepen werd) in omgekeerde volgorde der letters gespeld werden. 
Voorts werden gloeiende kolen rondgedragen, zonder dat men zich 
er aan brandde , werkelijke bloemen verschenen plotseling , muziek 
werd gemaakt , ofschoon men in het donker een keten gevormd had 
door elkaar de hand te geven (men denke om cumberland’s proef) , 
enz. — Wallace schrijft: »Ten huize van een vriend zaten wij rondom 
een ronde tafel waarboven een glazen lichtkroon hing. Een vriend 
van mij zat naast Miss nichol en hield haar handen vast. Een andere 
vriend had lucifers in de hand, om dadelijk licht te kunnen maken. 
Er gebeurde toen het volgende. Eerst werd de stoel van Miss nichol 
onder haar weggenomen , waardoor zij verplicht was op te staan , 
