220 
OVER SPIRITISME. 
naar den photograaf , maar vooraf bezoekt hij diens medium , Mevrouw 
guppy. Deze zegt hem, geheel te goeder trouw, dat zijne moeder 
verschijnen zal , als zij kan. Nu is het eenvoudig om aan te nemen 
dat hudson aan Mevrouw guppy, misschien langs zijn neus weg, 
gezegd heeft de moeder van wallace eens te zullen oproepen , als zij 
kon. Al komt hij nu om zijn broer, hij zal de moeder ontvangen, 
en het medium praepareert hem er al vast op. Er worden drie photos 
genomen: N° 1 is een mannelijk persoon met een zwaard, dus mis, 
zou men denken ; maar deze truc is noodig , want er was gesuggereerd 
als zij kon : er kwam dus eerst een andere geest , die gemakkelijker 
komen kon; N° 2 is een vrouwelijke gedaante, niet duidelijk, en 
wallace meende eerst dat het beeld van iemand anders was ; N° 3 
geleek wel , maar de mond en de kin waren niet goed (tengevolge 
van het wegmaken van kleine vlekjes door den photograaf!), en een 
broeder van wallace zag het voor zijne zuster aan : anderen her- 
kennen het wel, alhoewel »de beide photographieën overigens geheel 
afwijken van de beide photographieën , die tijdens het leven genomen 
zijn”: summa summarum , de getuigenis omtrent de gelijkenis wordt 
als beslissend beschouwd! Merkwaardig is dat telkens door wallace 
verteld wordt , dat het medium in trance , dat is in somnambulen 
toestand verkeert , zoo bij zijn recapitulatie over het automatisch 
schrijven, het automatisch spreken, en de personificatie, onder welk 
laatste verstaan wordt dat het medium , vigilambulant , handelt als 
een ander wezen. Merkwaardig is voorts de toevoeging , dat ,» wanneer 
de invloed hevig en benauwend is, de uitwerkselen van dien aard 
zijn , als men in alle eeuwen heeft toegeschreven aan bezetenheid 
door booze geesten”, iets wat tot de hysterische krampen , tot het 
hysterische somnambulisme, met succubus en incubus , en wat dies 
meer zij uit den heksentijd, behoort. »De spiritualist ziet de hekserij 
en heksenprocessen in een nieuw , geheel ander licht. Hij ziet hier 
op honderd wijzen merkwaardige , tot in bizonderheden afdalende 
overeenkomst met verschijnselen , waarvan hij zelf getuige was.” Het 
is interessant te zien hoe door alle tijden heen de klassieke hysterie 
dezelfde verschijnselen vertoonde , en hoe de spiritist zichzelf daarin 
herkent. 
Het is niet mogelijk , zonder de ruimte van ons tijdschrift schrome- 
lijk te overschrijden , meer voorbeelden uit wallace’s boek aan te 
halen. Toch mag het volgende niet onvermeld blijven, omdat waar 
niet alleen twee personen maar ook dieren het bemerkten , van objec- 
