OVER SPIRITISME. 
223 
menschen loopen en zitten , en converseerde soms met ze. De zieke- 
lijke moeder liet haar , die zichzelve een misbaksel vond , vrij rond- 
zwerven ; haar vader , een koopvaardij-kapitein , vertelde allerlei buiten- 
gewone dingen , en zooals zij later vernam , verzon hij die verhalen 
meestal enkel en alleen om haar dorst naar het vreemde en wonder- 
baarlijke te bevredigen. Na een hallucinatie , waarbij zij een dame 
zag zitten breien , maakte zij een zeereis , zag hallucinatorisch hoe 
een schip dwars door het hunne heengleed , en gevoelde zich diep 
beleedigd dat men haar niet geloofde ; op kostschool vond zij ’s morgens 
haar werk af, dat zij niet had weten te voltooien; later wordt zij 
spiritiste en medium ; zij begeeft zich achter een gordijn in een ka- 
binetje, komt er vigilambule als geest uit, brengt aldus bloemen te 
voorschijn , welke zij in vigilambulen toestand vantevoren zelve 1 mee- 
bracht , ja het blijkt zelfs dat zij telkens als een andere geest handelt ; 
knipt men op de séance een stukje uit de kleeren van den geest , 
dan ontbreekt dit later aan haar japon ; wordt de geest yolande 
door een scepticus op de séance aangepakt, dan blijkt het dat zijzelve 
een geweldig toeval krijgt en vastgepakt is ; bij een andere gelegen- 
heid is zij de geest van anna: personen die de séance bij wonen , 
herkennen haar als dochter , omarmen , kussen haar , en de vraag 
rijst in haar: »ben ik Anna of is Anna ik?” Bij het automatisch 
schrijven vertelt zij: »al dadelijk voelde ik een eigenaardig geprik 
en getintel in mijn arm , een gewaarwording als van iemand die zijn 
elleboog stoot; toen was het mij alsof mijn arm heelemaal opzwol, 
tot aan mijn vingertoppen toe. Mijn hand werd ijskoud, en geheel 
gevoelloos , zoodat ik er in knijpen en prikken kon , zonder eenige 
pijn te ondervinden.” Voegen wij hieraan nog toe den aanval van 
extase , waarin zij over het wezen der dingen uitsluitsel erlangt , 
de wereld schoon en harmonisch inziet , en iedereen tot de glansvolle 
waarheid behulpzaam wil zijn , dan is de diagnose hysterie alleszins 
gerechtvaardigd. 
Naar aanleiding van die extase nog dit: de spiritistische kringen 
1 Hierover behoeft men zich niet te verwonderen. BOHN (Jiïin Fall von doppeltem 
Bewusstsein. 1898) beschrijft, hoe eene patiënte met hysterische verschijnselen (hyste- 
rische aanvallen en deliriën, verminderde wilskracht, depressie, neiging tot alleenzijn, 
droomerij , hallucinaties , enz.) , plotseling haar engagement aankondigde met een ge- 
fingeerden verloofde, hem liefdesbrieven schreef, en ook dergelijke van hem terug ont- 
ving, welke zij zelve gemaakt had. 
