240 OVER VOORBEHOEDMIDDELEN OP DEN STEMPEL ENZ. 
ook uiten in eene afstooting ; de kiembuis legt zich dan niet tegen 
den stempel aan , maar groeit er langs in onregelmatige windingen , 
tot zij eindelijk sterft. 
Strasburger had hier m. i. iets verder mogen gaan en de redeneering 
ook mogen toepassen op het al of niet indringen van de kiembuis 
in het stempelweefsel. 
Alles wijst er op , dat wanneer een kiembuis een stempel niet binnen- 
dringt , dit niet alleen of in de eerste plaats op rekening moet worden 
gesteld van ongunstige structuurverhoudingen , die een indringen be- 
letten , maar ook aan een ontbreken van een specialen , van den 
stempel uitgaanden , prikkel om de kiembuis die richting te doen inslaan. 
Vele stuifmeelsoorten — dit heeft het onderzoek geleerd — kunnen 
reeds tot kieming geraken zonder dat het kiemproces door bijzondere 
chemische prikkels behoeft te worden opgewekt. Een vochtige om- 
geving en zuurstof zijn hiervoor voldoende. Voor vele chemische stoffen, 
die het stempelvocht samenstellen zijn ze dan dikwijls in dien zin 
indifferent, dat de kieming daardoor niet wordt belet. Daardoor kun- 
nen ze tot kieming overgaan op een groot aantal vreemde stempels. 
Andere stuifmeelsoorten daarentegen kiemen alleen onder den invloed 
van speciale prikkels. Maar in beide gevallen zijn er prikkels noodig 
om de kiembuizen verder te geleiden. 
Alles te zamen genomen meen ik , dat van een voortgezet onder- 
zoek in deze richting mag worden verwacht, dat het meer en meer 
aan ’t licht zal brengen , dat bij vele planten het geheele proces van 
af de bestuiving van den stempel (en bij andere planten van af de kieming 
van het stuifmeel) tot aan de bevruchting der eitjes geleid wordt door 
chemische prikkels, die voor iedere plantensoort verschillend kunnen zijn. 
Haarlem, Maart 1901. 
