LAND- EN V OLK-STUD1ËN IN HET NOORDEN VAN ONS LAND. 243 
»de beoefening der »Heimathkunde” is. Meer dan nu nog het ge- 
sval is, moeten wij voor ons Vaderland hun voorbeeld volgen , vooral 
»waar het betreft samenwerking, concentratie van krachten. Deze 
» worden, naar ons voorkomt, ten onzent niet in voldynde mate 
»aangetroffen. Die samenwerking, die concentratie voor Groningen en 
» omliggende streken te verkrijgen, dat is het hoofddoel, waarmede 
»het Centraalbureau is opgericht.” 
’t Lofwaardig streven van de H. H. die het bureau uitmaken, zal 
hiermede duidelijk wezen. Hunne namen mogen doen zien, dat het 
doelmatig is samengesteld : Dr. r. j. de boer , conservator a. d. Uni- 
versiteits-bibliotheek ; p. r. bos , leeraar a. d. R’s H. B. Sch. ; Dr. f. 
j. p. van calker, hoogleeraar in de aard- en delfstof kunde ; Dr. ch. 
h. ali cohen , inspectr. v. h. Geneesk. Staatstoezicht ; ph. van dam , 
Arts ; Mr. j. a. eeith , Rijks-archivaris. 
Om nu ook een denkbeeld te geven van den inhoud van het eerste 
deel, zij het volgende daaruit meegedeeld. 
In de twee eerste stukken treft men eenige geologische opstellen 
aan van den hoogleeraar van calker. Vooreerst een over »Sandschliffe” 
en »Kantengeschiebe” , d. w. z. fragmenten van vuursteen, graniet, 
kwartsporfier , dioriet, en dergelijke gesteenten, die, van min of 
meer regelmatigen , pyramidalen vorm , ondiepe groefjes vertoonen , 
terwijl de oppervlakte overigens glad en glanzend is. De schrijver, die 
er op twee platen een' 20-tal afbeeldingen van geeft, vond ze op de 
heide bij Steenbergen , in het noordwesten der provincie Drenthe 
en in de zandvlakte bij Zeegse , 1 / 2 uur gaans van ’t spoor- 
wegstation Vries-Zuidlaren. Dergelijke »Kantengeschiebe” , in ’t noord- 
duitsche laagland gevonden , waren aanvankelijk voor werktuigen en 
wapens uit den steentijd aangezien. Doch toen men ze in steeds 
grooter aantal vond en nauwkeuriger onderzocht, moest men die 
voorstelling laten varen en werden ze als natuurproducten opgevat. 
Zoo door beren dt , (1884) die hun eigenaardigen vorm en slpping in ver- 
band bracht met de »Inlandeis” of »Glacialtheorie” van den Zweedschen 
geoloog torell , volgens welken de diluviale vormingen in het Noord- 
duitsche en Russische laagland aan gletscherijs te danken zijn , dat zich 
werkelijk zoover uitstrekte. 1 Schoon men de voorstelling van berendt , 
1 Volgens de oudere »drifttheorie” zouden in de diluviale periode genoemde laaglanden 
door een zee bedekt zijn geweest en de thans daar gevonden Noorsche gesteenten aange- 
voerd en afgezet door ijsbergen, ontstaan uit de gletsehers van Scandinavië en Finland, 
