248 LAND- EN VOLK-STUDIËN IN HET NOORDEN VAN ONS LAND. 
en wordt — in weerwil van de bescherming die het sedert eeuwen 
geniet — steeds kleiner . zoodat de gegronde vrees bestaat , dat het 
vóór ’t einde der 20ste eeuw tot plaat zal worden gedegradeerd. In 
1884 bleek bij een opmeting van rijkswege, dat het eiland in de 
voorgaande 20 jaar jaarlijks gemiddeld 6 H.A. was afgenomen. Wat 
de afslag in den laatsten tijd veel aanzienlijke!’ heeft gemaakt, is de 
verplaatsing van het Schild , een diep water , dat thans onmiddellijk 
langs de zuidwest-zijde stroomt. Dat men moeite noch kosten spaart 
het eiland zoo lang mogelijk te behouden , is begrijpelijk, als men weet, 
dat het dienst doet als wachtpost voor de kust en als golfbreker 
voor de dijken. 
Met ietwat beter gevolg wordt het Reider-buitenland , het drie- 
hoekig schiereilandje dat ten westen in den Dollart vooruitsteekt , 
tegen de zee beveiligd. Door steenglooiingen beschut tegen den ster- 
ken stroom, die het van de noordzijde treft, draagt het zeer bij tot 
het in standhouden van den achtergelegen dijk. Toch is het niet meer 
dan de droevige rest van in vroegere tijden vóór en na verzwolgen 
land en ook in de 19 e eeuw is de afslag nog voortgegaan. Met name 
was er in 1825 veel grondverlies. Er stonden toen , als overblijfselen 
van een vroeger bloeiend dorp , nog drie huizen , waarvan éen in den 
storm van 3 — 5 Febr. van genoemd jaar door de golven geheel ver- 
nield en de twee andere deerlijk geteisterd werden. Het vee verdronk , 
de menschen werden met levensgevaar gered. Ook in de volgende 
jaren ging veel land verloren, totdat men in 1836 de steenen oever- 
werken uitbreidde en de afwatering verbeterde. Venema vond in 
1865 twee huizen, waarvan alleen het noordoostelijkste bewoond was. 
Volgens kadastrale opmeting was de landtong toen nog ruim 84^2 H.A. 
groot. Doch in 1877 spoelde weer een stuk grond weg. De huizen 
zijn thans lang verdwenen en men vindt er alleen nog een hutje , 
dat den jongen die op het in den omtrek grazend vee past, bij regen 
als schuilplaats dient. 
Tegenover het geschetste landverlies staat voor de provincie Gro- 
ningen in de laatstverloopen eeuw een veel aanzienlijker aanwinst. 
Vooral de Dollart heeft veel teruggegeven van ’t geen hij vroeger 
geroofd had. De wijze waarop dit geschiedt, is vooral door dr. venema 
bestudeerd en wordt door den schrijver duidelijk uiteengezet. Het 
door den vloed aangevoerde slib bezinkt op de oogenblikken van stil- 
stand van ’t water, telkens vóórdat de eb intreedt, en verhoogt daar- 
