VEEN- EN BOSCH PLANTEN. 
263 
chium een boschplant ; Ophioglossum vulgatum heeft dikke onvertakte 
wortels , die ten deele zelfs de functie van wortelstokken verrichten , 
daar zij in staat zijn uit hun toppen knoppen en dus jonge plantjes 
te maken. Botrychium heeft dikke en weinig vertakte wortels , overeen- 
komstig met de vertakking van zijn groene deelen. Beide soorten 
hebben geen wortelharen , een orgaan, waaraan de overige varens juist 
zoo bijzonder rijk zijn. Druppelen kunnen beide planten niet, ook is 
haar vaatbundelsysteem slechts zwak ontwikkeld. Ophioglossum laat zich 
op veengrond zeer goed kweeken , maar Botrychium Lunaria is alge- 
meen bekend , ik zou haast zeggen berucht , om de onoverkomelijke 
hinderpalen der cultuur. Langer dan 1 of 2 jaren schijnt zij het 
nooit uit te houden , zonder dat het tot nu toe gelukte de oorzaak 
hiervan op te sporen. Waarschijnlijk is de afhankelijkheid van de 
symbiose met de wortelzwammen hier zeer groot. 
Merkwaardig is omtrent de wolfsklauwen , dat hunne prothalliën 
in hun ontwikkeling geheel van de medewerking van zwamdraden 
afhangen, terwijl de volwassen planten het steeds zonder deze doen. 
De Orchideeën onzer flora kunnen in twee groepen gesplitst worden. 
Het zijn öf veenplanten, öf planten, die in natte of droge, huinus- 
arme gronden tieren. Let men goed op , dan ziet men tusschen deze 
beide afdeelingen allerlei punten van verschil , die ten nauwste met 
de behoefte aan zwam-symbiose samenhangen. De veen-orchideeën 
hebben dikke wortels en meest knollen , rond of vingervormig ver- 
takt; zij hebben smalle, veelal ingerolde bladeren en dikke stengels. 
Maar vooral hebben zij een slijmerige taaiheid in hun sappen , die 
maakt dat zij uiterst weinig water verdampen. Zij verwelken niet 
alleen niet spoedig maar iedereen weet , hoe uiterst moeilijk het is 
ze tusschen papier te drogen. Zij behooren , met de bolgewassen , tot 
de meest taai-behoudende planten , voor zooverre tenminste het 
vasthouden van water betreft. Dit wijst er op , dat zij ook in de 
natuur slechts weinig water voor hunne huishouding behoeven. 
Want even moeilijk als zij vocht aan droog papier afgeven , even 
moeilijk doen zij dit ook aan de lucht , vooral als hun huidmondjes 
niet door de zonnestralen geopend worden. Zij hebben dus haast 
geen waterstroom en dit niettegenstaande zij meestal in een om- 
geving groeien , waar juist aan water geen gebrek is. 
Onderzoekt men de knollen en de wortels onzer veen-orchideeën , 
zoo vindt men steeds de zwamdraden. Soms verspreid , vrij gelijk- 
matig de buitenste lagen doortrekkende , meestal echter in kleine 
