266 
VEEN- EN BOSCH PLANTEN. 
komt geheel met haar krachtig en zwam vrij wortelgestel overeen. 
Bij de aard-orchideeën is het juist zoo : hoe minder de inrichtingen 
voor wateropname in den wortel , des te meer zijn ook de zorgen 
tegen verdamping in de bladeren. Orchis en Platanthera hoopen dus 
voornamelijk suiker, Epipactis en Listeva bij voorkeur zetmeel in hun 
bladgroenhoudende cellen op. 
Wij komen thans tot een groep van gewassen , waarvan de heide- 
planten de kern uitmaken. Kleine heestertjes of overblijvende plan- 
ten, met kleine, min of meer leerachtige bladeren, zijn hier het type. 
Behalve de eigenlijke heidesoorten behooren de bosch- en veen- 
bessen er toe , alsmede het wintergroen. Biologisch tot dezelfde 
groep behooren , trots gemis aan systematische verwantschap , de 
Gentianen en de Polygala's , en verder sluiten zich daaraan de jene- 
verbes, de Taxus en andere Conifeeren. 
De Ericaceeën zijn de planten , bij welke men het eerst het alge- 
meene voorkomen van wortelzwamraen ontdekt heeft. Trouwens ieder- 
een weet, hoe zeer de cultuur der Azalea’s en Rhododendron’s , de 
Kaapsche Erica’s en van zooveel andere verwante gewassen afhankelijk 
is van het gebruik van goeden humus. Met humus groeien zij flink, 
bloeien zij rijkelijk , zelfs zoo, dat zij dikwijls liefst geen mest er bij 
hebben ; zonder humus plegen zjj echter te kwijnen , trots alle ver- 
dere zorgen. Empetrum nigrum , de besheide, en de Kaapsche Epacris- 
soorten gedragen zich in dit opzicht als gewone heideplanten. De wor- 
telzwam huist hier uitsluitend in de opperhuidcellen der zeer lange 
dunne wortelvezels. Maar die cellen zijn klaarblijkelijk voor dit doel 
veel grooter en ruimer dan bij andere planten ; en wortelharen ont- 
breken ten eenenmale , ook als men de soorten in het laboratorium , 
zonder zwammen laat ontkiemen. De absorbeerende rol is dus hier 
geheel en al aan de zwammen opgedragen. De planten moeten het 
dan ook met weinig water stellen. Zij kunnen niet druppelen, en 
doen dit ook niet, als men in warme, vochtige nachten ze nog met 
glazen stolpen bedekt. Ook verdampen zij weinig en het verdient 
opgemerkt te worden , bij hoevele van zulke soorten de huidmondjes 
diep in de huid in windstille holten zijn weggedoken. De wilde soorten 
van Azalea , sommige Vaccinium's en andere, hebben den rand hunner 
bladeren achterwaarts omgekeerd, zoo een windbeschutte ruimte 
rondom de huidmondjes der onderzijde vormend. Talrijke dooreenge- 
weven haren belemmeren daar verder de beweging der lucht en dus 
het snelle wegvoeren der waterdampen. 
