VEEN- EN BOSCH PLANTEN. 
269 
te gelden. Zoo is de gewone vlier, een boomsoort die de hulp der 
zwammen niet noodig heeft, tevens juist die soort van houtgewas, 
die verreweg het meeste nitraat in haar celvocht bevat. Esch , iep , 
wilg en berk zijn nitraathoudend , maar dan ook arm aan zwammen, 
terwijl in de eiken en beuken , de meest typische wortelzwambooraen 
die men kent, geen spoor van salpeter voorkomt. De hazelaar, de 
haagbeuk en de linde , in meerderen of minderen graad ook de 
eschdoorns, sluiten zich in dit opzicht bij de woudboomen aan. 
Omtrent de boomen valt nog een verschijnsel te bespreken, dat 
met de wijze van voeding nauw samenhangt. De eene boom geeft een 
zware schaduw , de andere een lichte. Ceders en Taxus zijn aan de 
onderzijde hunner takken of in ’t midden hunner kroon bijna zwart, 
wilgen daarentegen toonen maar weinig verschil. Donkere boomen be- 
houden hunne meeste takken , lichte daarentegen ontdoen zich min- 
of meer regelmatig van de overtollige. Het afwerpen van tallooze 
zijtakjes door de klaterpopulieren in den herfst, tegelijk met de blade- 
ren , is een zeer bekend verschijnsel ; men vindt den grond er mede 
bestrooid. Stahl deelt een lijstje van boomen mede, gerangschikt 
naar de intensiteit van het licht in het midden der kroon. Beuken 
en kastanjes vormen de donkerste , populieren , berken en esschen de 
lichtste kronen. Juist in dezelfde volgorde der lijst neemt de be- 
woning der wortels door zwammen toe ; bij beuken en kastanjes ( Aesculus 
Hippocastanum) is zij zeer aanzienlijk , nooit ontbrekend , bij de drie 
andere opgenoemde soorten echter van zeer ondergeschikte beteekenis. 
Een zeer merkwaardig geval vormen onze wilde varens. Reeds in 
het begin heb ik vermeid, dat Stahl ze steeds zonder wortelzwammen 
vond. Ook hebben ze dunne bladeren, die, na afsnijden, maar al te 
snel verwelken en verder zijn hun wortels dicht met haren bezet. 
Alles duidt hier op een krachtigen waterstroom , op een leven zonder 
behulp van zwammen. Zij zijn als het ware de meest in het oog 
loopende uitzondering op de overigens voor boschplanten geldende 
regels. Ook de paardestaarten hebben geen wortelzwammen en een 
groote behoefte aan water; trouwens wie ze ’s morgens heeft gadege- 
slagen , voor de zonnestralen hen bereiken , weet hoe dan ieder uiteinde 
der takjes met een schitterende druppel prijkt, die geen dauw is. 
Aan het slot van zijne uiteenzettingen knoopt stahl enkele beschou- 
wingen vast omtrent het ontstaan van parasieten en saprophyten. 
Het is toch duidelijk, dat het hierboven geschilderde leven van veen- 
en boschplanten in zekeren zin als een algemeen verschijnsel van 
