DE SIAMANG VAN HET EILAND SUMATRA. 
293 
siamangs valsch zijn. De geschiedenis hieronder bewijst meer dan boeken 
vol geleerdheid over apen. Alles hangt , evenals bij het kind , van de 
jeugd , de eerste vorming , de opvoeding en de genegenheid af. 
Mijn schuwe siamang stierf na een half jaar verblijf ; het dier kwijnde 
zichtbaar en wilde eindelijk niets meer eten; maar zelfs in zijn laatste 
oogenblikken zag het nog angstig en schuw uit zijne oogen en al 
vermocht het niet meer mij te bijten , toch was er toen nog iets in 
zijn wijze van doen , dat ik mij in acht nam voor elke mogelijke 
poging tot aanval. Het dier was toen ongeveer 6.7 dM. hoog. Klaar- 
blijkelijk had ik het te oud gekocht. Het had reeds ondervinding op- 
gedaan en wist wat het , na zijn gevangenneming , na zijn ontvoering 
uit die heerlijke, groene bosschen , van het vreemdsoortige blanke 
dier , den mensch , te wachten had. 
Ik schatte den siamang bij zyn overlijden op + 6 a 7 jaren. Als 
men nagaat dat de grootste exemplaren 1 Meter a 1.20 hoog kunnen 
worden , zooals de mandoor mij vroeger vertelde , moest dit dier , 
dat toch eens ophoudt te groeien, op zijn 14de of 15de jaar volwassen 
zijn. Deze berekening is afgeleid van ’s menschen groei en wasdom , 
naar verhouding van den vermoedelijken levensduur. 
Wat de verdere regeeringsvorm en de sociale toestanden in de apen- 
kolonies betreft , vernam ik o. a. dat de grootste , de sterkste , ge- 
woonlijk ook de oudste, de koning en oppermachtige gebieder moet 
zijn, die gehoorzaamd en door de anderen gevolgd wordt. Hoewel 
vaak onwillig , daar bij hen ook wel eens verzet heerscht, gehoor- 
zamen de apen hunnen aanvoerder. 
Zij zetten , zooals reeds werd gemeld , hunne wachtposten uit en 
retireeren naar het ontoegankelijke woud , als er onraad is , als er 
vijanden komen. En zoo wordt het er voor gehouden , dat , als er 
heftige tooneelen in de kolonie voorvallen , vermoedelijk wegens 
oneerlijkheid in de wachtverdeeling, een gedeelte zich van den hoofdstam 
afscheidt , ’t welk dan , met een der sterksten als nieuwe koning , 
verder zijn eigen weg gaat bewandelen. Die meö willen , trekken 
vrijwillig mede. 
Er zijn in Palembang tal van deze zwarte koloniën , zoowel aan 
de Moesi-, als aan de Bliti-, Klingi-, Lamatang- en Komering-rivieren. 
Hoe ik van mijn reeds gevestigde opinie over de Siamangs en hun 
» valsch karakter” genas, vindt de lezer in het volgende hoofdstuk 
van dit opstel : 
