DE OUDERDOM DER AARDE. 
323 
meende en moet dus zijn cijfer (20 — 40 millioen) aanzienlijk ver- 
hoogd, wellicht verdubbeld worden. 
De ouderdom der oceanen is door joly afgeleid uit hun zoutgehalte. 
Men kan berekenen hoeveel keukenzout er in alle oceanen opgelost is. 
Men bezit een aantal bepalingen van de hoeveelheden water , die de 
groote rivieren jaarlijks in den oceaan uitstorten en van hun zout- 
gehalte. Men weet dus hoeveel zout jaarlijks aan den voorraad wordt 
toegevoegd en een eenvoudige deeling wijst dan aan , hoeveel jaren 
noodig geweest zijn , om dien voorraad bijeen te brengen. De hoeveel- 
heid natrium, in dat zout vervat, die jaarlijks in zee gebracht wordt, 
schat men op 160 millioen tonnen; maar in de oceanen is 90 
millioen maal meer van dit metaal aanwezig. Zoo dus de gegevens 
juist zijn en de snelheid steeds gemiddeld dezelfde geweest is, zijn 
de rivieren 90 millioen jaren oud. Doch zoowel op de volledigheid 
onzer waarnemingen omtrent het water-contingent van alle rivieren , 
als op de geldigheid van de hypothese, dat de tegenwoordige toe- 
stand als gemiddelde voor alle geologische tijden zou gelden , is na- 
tuurlijk veel aan te merken. Er zijn goede gronden om aan te nemen, 
dat de rivieren het land allengs aan keukenzout en aan andere oplos- 
bare zouten uitputten , dat haar werkzaamheid dus in den loop 
der eeuwen in dit opzicht afneemt. Dit voert natuurlijk tot een lagere 
schatting en brengt het cijfer van joly dus dichter bij dat van Lord 
KELviN. Sollas meent zelfs dat de ouderdom der rivieren op niet 
meer dan 55 millioen jaar geschat mag worden. 
De ouderdom der aardlagen wordt bepaald uit haar gezamenlijke 
dikte en de tegenwoordige snelheid van afzetting. Gelijk bekend is , 
staan vele oudere lagen tegenwoordig schuin of nagenoeg vertikaal 
en de dikte dier aardlagen , gemeten loodrecht op haar grensvlakken , 
is dus iets geheel anders dan de dikte dier zelfde gesteenten, in verti- 
kale richting gemeten. Terwijl men de laatste gemiddeld op 5000 
meter stellen kan, schat sollas de eerste op omstreeks 80 kilometer. 
Deze laatste schatting vormt (kus den grondslag voor de berekening 
van den voor deze afzettingen vereischten tijd. De waarneming leert , 
dat de afzettingen tegenwoordig met een gemiddelde snelheid van 30 
cM. per eeuw geschieden en deze cijfers leiden dus tot een tijds- 
verloop van 26 millioen jaren, dat voor de vorming der gezamenlijke 
lagen noodig zou geweest zijn. 
Toen de oceaan voor het eerst ontstond , bevond zich al het water 
in dampvorm in de atmospheer. Men schat dat de temperatuur , waarbij 
