DE VLIEGER IN DE METEOROLOGIE. 
331 
namelijk, gelijk men weet, door middel van een met metalen spits 
voorzienen vlieger , den bliksem langs een afhangend touw naar den 
aardbodem af te leiden en daarmede het onomstootelijk bewijs te 
leveren, dat de onweders elektrische ontladingen in den dampkring 
zijn. Deze ontdekking leidde tot eene der gewichtigste uitvindingen 
van dien tijd , n.1. van den bliksemafleider. Deze opzienbarende proef- 
nemingen vonden op vele plaatsen navolging. Van veel belang in dit 
opzicht zijn de vliegerwaarnemingen van den Amerikaanschen meteo- 
roloog espy , die in het jaar 1834 voor de eerste maal in plaats 
van een gewoon touw een metalen kabel en voor diens afwikkeling 
eene draaibare spil invoerde. Bij eene door hem genomen proef be- 
reikte de vlieger de aanzienlijke hoogte van 1100 meter. Gelijktijdig 
eerden de Amerikanen de nagedachtenis van franklin door de op- 
richting van de » Franklin-vlieger-club ” te Philadelphia , die den 
grootst mogelijken ijver voor de vliegerwaarnemingen aan den dag 
legde. In het jaar 1866 werd door wenham voor de eerste maal 
een vlieger , van eenen van den gewonen ten eenenmale afwijkenden 
vorm , namelijk met twee parallel loopende draagvlakken gebruikt en 
daarmede de grondvorm voor het thans algemeen aangenomen vlieger- 
type gegeven. In het jaar 1876 hadden de belangrijke proefnemingen 
van den amerikaanschen meteoroloog m. cleveland abbe plaats, met 
het doel, nauwkeurig te onderzoeken, op welke hoogte de zeebries 
nog merkbaar is. Eveneens tot waarneming der luchtstroomingen be- 
diende douglas archibald in 1881 zich in Engeland van den vlieger; 
deze waarnemingen geschiedden in hoofdzaak tot het meten van de wind- 
snelheid en van hare toename met de hoogte. Tot dit doel werden 
met de vliegers anemometers verbonden. Van het grootste gewicht 
evenwel voor de ontwikkeling dezer onderzoekingsmethode werden de 
sedert het jaar 1885 door het i?/M£-/7zï/-observatorium , bij Boston, 
onder leiding van de bekende meteorologen rotch , a. eddy en helm 
clayton genomen vlieger-experimenten. Zoo kon b.v. eddy in 1894 
voor de eerste maal een gecombineerd registreer-apparaat voor lucht- 
drukking en temperatuur (systeem richard) , door middel van vijf 
vliegers, tot eene hoogte van 436 meter omhoog voeren. Twee jaren 
later bereikten de vliegers reeds de aanzienlijke hoogte van 2843 
meter, terwijl in den zomer van 1899 eene maximumhoogte van 
4600 meter bereikt werd. 
Deze alleszins schitterende resultaten van het Z^/Me-^7/-observatorium 
