DE VLIEGER IN DE METEOROLOGIE. 
335 
0,8 m.m. dikke staaldraad zou overeenkomen. Daar nu een vlieger, 
ook onder gunstige omstandigheden , zelden eene grooteren hoekstand 
dan 45 graden ten opzichte van den aardbodem bereikt , kan hieruit 
de door zulk eenen vlieger bereikbare hoogte op 500 meter gesteld 
worden. Ten einde eene grootere hoogte te bereiken is het dus eene 
eerste vereischte, den wind een grooter vliegervlak aan te bieden en 
zulks geschiedt door aaneenkoppeling van eene geheele reeks vliegers 
aan een en denzelfden draad. Men gaat daarbij als volgt te werk. 
Men laat eerst eenen grooten of wel twee middelmatig groote, aan 
elkander verbonden vliegers opstijgen en bevestigt öf aan den vlieger 
öf aan den kabel het registreerapparaat. Dit laatste is een samengestelde 
meteorograaf van een zeer gering gewicht (circa l 1 /^ kilogr.), welke 
de krommen voor temperatuur , luchtdrukking , vochtigheidsgehalte 
en windsnelheid aangeeft. Er wordt nu zooveel kabeldraad gevierd , 
als bij de heerschende windsterkte door de vliegervlakken gedragen 
kan worden. Even vóórdat deze grens bereikt is , wordt aan eene 20 tot 
30 meter lange , afzonderlijke lijn een andere vlieger aan den kabel 
bevestigd , welke vlieger weder een lang eind kabel omhoog kan voeren. 
Is dit stuk draad afgewikkeld, dan wordt op dezelfde wijze, even 
vóórdat de stijgkraeht van dezen vlieger is uitgeput, nogmaals een vlieger 
aangekoppeld en op deze wijze kunnen 5 en nog meer vliegers t#t 
gemeenschappelijken arbeid vereenigd worden. Zoo gebruikte rotch 
een systeem van zes vliegers om eene hoogte van 4600 meter te be- 
reiken en bij het nieuwe observatorium, op het TRGELER-schietterrein 
bij Berlijn, werd eveneens een zeer gunstig resultaat en wel van bijna 
4300 meter met vijf vliegers bereikt. 
Hoe grooter nu het aan den wind blootgestelde vlak van aan éénen 
kabel opgelaten vliegers is , des te sterker wordt ook de trekking , die 
de staaldraad tengevolge van de winddrukking heeft te doorstaan, 
waaruit kan afgeleid worden tot op welke grens de vermeerdering 
der vliegervlakken door aankoppeling van nieuwe vliegers kan voort- 
gezet worden , zonder dat het weerstandsvermogen van den draad 
overschreden wordt. Deze berekening zou intusschen slechts uitkomen 
of » kloppen”, wanneer men voor alle hoogten dezelfde windkracht als 
dicht bij den aardbodem kon aannemen. Zulks is evenwel in het ge- 
heel niet het geval ; in het algemeen neemt de windkracht met de 
hoogte aanmerkelijk toe. Daar nu met het toenemen der windkracht 
de drukking op de vliegervlakken snel stijgt , kan , gelijk de ervaring 
