336 
DE VLIEGER IN DE METEOROLOGIE. 
geleerd heeft , het weerstandsvermogen van den draad spoedig be- 
reikt en overschreden worden ; m. a. w. : het gevaar voor afbreken 
van den kabel neemt toe, hoe hooger de vliegers stijgen, en zulks kan 
vaak geheel onverwachts plaats grijpen. Ten einde nu tenminste 
eenigermate rekening te houden met deze verandering der windkracht 
in de hoogere luchtlagen , bedient men zich thans , op aanraden 
van den reeds genoemden meteoroloog teisserenc de bort , van 
een kabel , die uit verscheidene draadstukken van verschillende 
sterkte vervaardigd is en wel zoodanig , dat de voorste of bovenste 
1000 meter draad 0,7 millimeter in doorsnede, overeenkomend met 
een weerstandsvermogen van 83 kilogram , de volgende 2000 meter 
0,8 millimeter in doorsnede, overeenkomend met een weerstands- 
vermogen van 108 kilogram *, de daaropvolgende 1000 meter eene 
doorsnede van 0,9 millimeter en een weerstandsvermogen van 135 
kilogram hebben. In weerwil van deze voorzorgsmaatregelen blijft de 
kans op het plotseling af breken van den kabel toch nog zeer groot, 
daar de plaatsen , waar de afzonderlijke deelen van den draad aaneen 
gesoldeerd zijn , vaak veel minder weerstandsvermogen blijken te be- 
zitten , dan de draad zelve. 1 2 Het nieuwe observatorium op het Tegeler- 
schietterrein heeft in dit opzicht binnen een zeer kort tijdsverloop 
reeds zeer onaangename ervaringen opgedaan , waarbij gebleken is , 
dat zulk een losgeraakte vliegerzwerm , met den hem nasleependen , 
verscheidene kilometer langen staaldraadkabel , in de nabijheid eener 
groote stad met een druk elektrisch tramverkeer heel wat onheil kan 
aanrichten. Zoo had een der merkwaardigste vliegerexperimenten , op 
den 26^ e n Juli des vorigen jaars bij Berlijn genomen , bij welke 
gelegenheid de kolossale hoogte van 4260 meter bereikt werd , een 
recht tragischen afloop. Nadat gedurende het oplaten , onder uiterst 
gunstige omstandigheden, bijna vier uren lang alles goed gegaan was, 
1 De op het weerstandsvermogen betrekking hebbende cijfers zijn hier iets lager dan 
in de tabel. Het geldt daar n.1. zoogenaamd verzinkt staaldraad, gelijk zulks door het 
aëronautisch observatorium bij Berlijn gebruikt wordt. Zijn weerstandsvermogen is om- 
streeks 10 percent geringer dan dat van onverzinkt staaldraad. Het bezit echter de 
voortreffelijke eigenschap niet door roest te worden aangetast. 
2 Bij de op het Tegeler-schietterrein genomen proeven is op zeer vernuftige wijze 
met den kabelwinder een apparaat (dynamometer) in verbinding gebracht, welke de op 
de staaldraad uitgeoefende kracht in kilogrammen automatisch registreert en in eene 
doorloopende kromme voorstel». 
