HET „INSTITUT PASTEUR*’ TE PARIJS. 367 
een zaal, waar voor een vijftigtal toehoorders voordrachten worden 
gehouden , een laboratorium waar groote hoeveelheden van de vochten 
worden bereid en waaraan een kleine zaal voor het bewerken van 
glas verbonden is , een zaal met donkere kamer voor mikroskopische 
photographie , een zaal waar grootere dieren worden ontleed en nog 
tien vertrekken , die tegenwoordig dienst doen als laboratoria voor 
toepassingen van de leer der mikroben op den landbouw. 
De eerste verdieping van het gebouw , waarin wij zoo even beneden 
verkeerden , is gewijd aan cursussen over technische toepassingen 
der mikroben. Belangstellenden vinden hier tal van uitstekend inge- 
richte werkplaatsen. Elk jaar worden twee reeksen van 48 voor- 
drachten gehouden ; de eerste reeks heeft plaats in November en 
December, de tweede in Februari en Maart. Wie dit wenscht , kan na 
elke les aan praktische oefeningen deelnemen en moet dan daarvoor 
50 francs betalen. Na 1889 maakten ongeveer 1600 personen gebruik 
van de voordrachten alleen of van voordrachten verbonden met prak- 
tische oefeningen , die door dr. roux worden gehouden en geleid. 
Wanneer wij nog een trap hooger gaan, betreden wij eene ver- 
dieping , waar gelegenheid voor bijzondere onderzoekingen is. 
Aan den rechtervleugel wordt het bestuur gevoerd door metchni- 
koff; wie in den linkervleugel werkt, vindt leiding öf bij metchni- 
KOFF Öf bij ROUX öf bij CHAMBERLAND. 
Het geschrift , dat de aanleiding tot deze bijdrage was , (zie de aan- 
teekening op bladz. 362) noemt in het bizonder de studiën van met- 
chnikoff en zijne leerlingen naar de witte bloedlichaampjes. Misschien 
mag daarvan worden verwacht eene verklaring van de inenting 
en van het dientengevolge verkregen weerstandsvermogen tegen de 
werking niet alleen van de mikroben zelf, maar ook van de 
door hen afgescheiden vergiften of toxinen. » Die witte bloed- 
lichaampjes zijn gebleken uitstekende verdedigingsmiddelen te zijn, 
altijd en voor alle gevallen klaar, vatbaar om gedrild te wor- 
den , zoodat zij nieuwe eigenschappen aannemen of eigenschappen 
verliezen ; onder den invloed van geneesmiddelen worden zij sterker 
of zwakker, traag of bewegelijk; in één woord, zij vormen een leger 
geschikt ter verdediging, dat aan tucht kan worden gewend en waar- 
aan de geneesheer zijne bevelen kan geven , wanneer hij ze nog beter 
zal hebben leeren kennen”. 
Zoo zagen wij in het bakteriologisch laboratorium verschillende ge- 
leerden aan hun arbeid bezig. Van den arbeid van één zijn de vruchten 
