52 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
straald , terwijl de andere in het donker blijft , dan krijgt het potentiaalverschil 
een andere waarde. Deze waarde verandert gaandeweg, eerst snel, dan lang- 
zamer, om na een bepaalden tijd tot de eerste waarde van vóór de bestraling 
terug te keeren. De meeste metalen: aluminium, zink, koper, tin, lood, anti- 
monium, bismuth, gealmalgameerd zink, zijn na de bestraling meer elektro- 
negatief; de verandering kan tot 0.12 volt bedragen. Platina alleen gedraagt zich 
omgekeerd en wordt meer positief. Enkele metalen , goud , zilver , ijzer , vertoonen 
het verschijnsel slechts zwak. 
De potentiaalverandering heeft niet onmiddellijk plaats , maar toch zeer spoedig. 
Na 30 secunden bestraling bereikt zij de helft van de eindwaarde; na twee 
minuten heeft zij die waarde bijna volledig bereikt. Een rood of geel glas ver- 
hindert de werking der stralen bijna geheel, een groen glas laat de helft, een 
kleurloos glas nagenoeg de totale werking door. Daaruit zou men kunnen op- 
maken, dat het uiterste violet, dat door glas geabsorbeerd wordt, niet werk- 
zaam is. Zoo staat de zaak evenwel niet. Het directe booglicht brengt in het 
geheel geen potentiaalverandering te weeg, die evenwel dadelijk optreedt , wanneer 
tusschen lamp en metaal een glazen plaat wordt gebracht. De stralen van zeer 
groote breekbaarheid bewerken n.1. óók een potentiaalverandering, maar in om- 
gekeerden zin als de minder breekbare violette en ultraviolette stralen en heffen 
de werking van dezen op. Bij zink was die omgekeerde werking nog duidelijker 
op te merken. Werd dit door booglicht bestraald , dan was de verandering niet 
nul, maar positief; een tusschengezette glasplaat maakte ze negatief, evenals 
directe zonlichtbestraling. Er is dus een bepaalde golflengte, bij welke de wer- 
king omkeert; voor zink is deze ongeveer 0.31 /z. Bij koper en aluminium was 
zulk een omkeering niet waar te nemen. 
De versch geamalgameerde zinkplaat vertoonde ook een chemische verandering 
van hare oppervlakte , wanneer zij blootgesteld geweest was aan de door de gaten 
van een schermpje doorgelaten zonnestralen. Onder den invloed van jodiumdampen 
vertoonde zich op de plaat een afbeelding van het scherm , daar het jodium de 
niet bestraalde deelen meer aantastte dan de andere. 
Een verandering der optische eigenschappen van een bestraald metaaloppervlak 
kon niet worden waargenomen. (Overgenomen uit het Zeitschrift für Phys. u. Chem. 
Unterricht .) J. N. K. 
CHEMIE. 
Inactief nicotine. — Amé pictet en a. rotschy hebben, op gelijke wijze als 
dit met andere optisch-actieve verbindingen gelukt is, uit het links draaiend 
nicotine een inactieve base bereid van overigens gelijke eigenschappen. Daartoe 
verhitten zij de verdunde oplossingen van het aan zout- of zwavelzuur gebonden 
nicotine, in toegesmolten buizen, op 200 — 210° C. Na 113 uur was van ’t chloor- 
hydraat, na 43 uur van ’t sulfaat de langzaam afnemende draaiing nul geworden. 
