64 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
VERSCHEIDENHEDEN. 
De maat-analyse in de chemische industrie. — Door de maat-analyse ver- 
richt men in korten tijd kwantitatieve bepalingen, die volgens de oudere ge- 
wichtsanalyse vele uren, ja soms dagen tijd kostten en daarom voor de techniek 
ongeschikt waren. Hoezeer nu de, omstreeks het midden der vorige eeuw, vooral 
door FRIEDR.ICH mohr snel ontwikkelde maat-analyse in de nijverheid ingang en 
toenemende toepassing gevonden heeft, kan blijken uit de volgende opgaven van 
den General-Director der „Rhenania”, te Stollberg bij Aken. Omstreeks 1850 
diende aldaar de maat-analyse nog slechts alleen om het natrongehalte in de 
sodafabrieken vast te stellen (door titreeren met zuur) en werden dagelijks on- 
geveer 50 bepalingen gedaan. 
Thans worden aldaar per dag omstreeks 640 analysen door 16 chemici ver- 
richt , aldus verdeeld : 
Personen. Maat-analysen. 
Zwavelzuur-bereiding in de looden kamers ... 2 80 
Sulfaat-bereiding 1 56 
Idem naar hargraeves 1 2 78 
Chloor-bereiding 4 230 
Soda-fabrikaadje 3 137 
Andere afdeelingen 4 60 
Som .... 16 641. 
R. S. TJ. M. 
i De methode hargraeves onderscheidt zich van de gewone, volgens leblanc, hierdoor, 
dat men op het in sulfaat om te zetten keukenzout niet het reeds gefabriceerd zwavelzuur 
laat inwerken, maar de grondstoffen daarvoor: zwaveligzuur , (de roost-gassen van pyrieten) 
lucht en water. Alleen het dure salpeterzuur blijft achterwege, doch daartegenover staan 
meerdere kosten aan brandstof en arbeidsloon. 
De verwoestingen door wilde dieren in Indië. — Volgens een rapport van 
het Indisch bestuur, zijn er in 1899 ongeveer 3000 personen gedood door wilde 
dieren, 900 door tijgers, 340 door wolven, 327 door luipaarden; overigens zijn 
het beren, olifanten, hyena’s, jakhalzen en krokodillen, die voor een groot deel 
aan dit verwoestingswerk deelnemen. Maar dit is nog niets in vergelijking tot 
de slachtoffers der slangen. Men schat het aantal der door deze dieren gedoode 
lieden op 24600. In Bengalen wordt deze enorme hoeveelheid toegeschreven aan 
de overstroomingen , die de slangen op de hoogten , waar de dorpen gebouwd 
zijn, gebracht hebben. De slangen maken dus veel meer slachtoffers onder de 
menschen dan de wilde dieren. Wat het vee betreft, is ’t omgekeerd. In 1899 
telde men niet minder dan 89000 stuks vee, door wilde dieren gedood, tegen 
9500 door slangen. {La Nature , 23 Mars 1901). A. s. 
