80 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
eene gepaste voeding de groei der dieren zoowel bevorderd als tegengegaan kan 
worden. Evenals opname van afkooksels van granen, waarvan reeds hippocrates 
de kracht kende, de ontwikkeling der grootte begunstigt, heeft die van alcohol 
een tegenovergestelden invloed , zoodat hondenkooplieden , om zeer kleine schoot- 
hondjes te krijgen, het voedsel hunner kostgangers met brandewijn drenken. 
Maar, daar wat waar is voor de dieren in dit geval ook waar is voor de 
menschen , ziet men welken nadeeligen invloed de alcohol hebben kan. Kleine 
glazen verhinderen groote menschen. Uit al deze overwegingen volgt, dat men 
zich over de vermindering van de grootte der Franschen nog niet ongerust 
behoeft te maken. Deze beweegt zich tusschen bepaalde grenzen en daar de 
welvaart met den vooruitgang der beschaving toeneemt, heeft ook de grootte 
der menschen de strekking toe te nemen. 
Van belang is dus, dat de oorzaken, die werken in tegengestelden zin, hetzij 
armoede, hetzij ongezonde leefwijze, hetzij alcoholisme worden verhinderd 
haren kwaden invloed uit te oefenen. a. s. 
LANDBOUWCHEMIE. 
Salpeterverlies in den bouwgrond. — In den stalmest komen behalve salpeter- 
vormende ook steeds salpetervernielende bacillen voor ( Album der Natuur , 1900, 
141). Ampola en ulpiani, die zich reeds langen tijd met de studie dezer laatsten 
bezig houden, komen thans door uitgebreide proefnemingen in het laboratorium 
tot de gevolgtrekking, dat, als de voorwaarden voor de ontleding van natrium- 
nitraat vervuld zijn : aanwezigheid der salpeteretende bacillen en van voor deze 
assimileerbare organische stoffen, genoemde salpeter ook totaal tot vrije N. ge- 
reduceerd wordt. 
Stalmest en chilisalpeter moeten nooit tegelijkertijd op den akker gebracht 
worden ; met den laatsten moet gewacht worden totdat de eerste in den bodem 
geheel rijp is geworden. 
Eindproduct van de salpetervormende processen in den bodem is overigens 
calcium-, niet natrium-nitraat. Daar dit, blijkens hunne uitvoerige proeven, door 
de salpetervretende bacillen veel moeilijker ontleed wordt dan natron-salpeter, 
verdient het als kunstmest verre de voorkeur. ( Chem . Centr.-Blatt , 1901, I, 1385.) 
R. s. TJ. M. 
