82 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
te Northfield ; te 9 u. 25 m. 3 s. G.T. was hare rechte klimming 6 u. 2 m. 2.8 s. 
en hare noorder declinatie 31° 42' 30". Aldus meldt een op genoemden datum 
van Harvard College Observatory verzonden telegram. v. o. v. 
NATUURKUNDE. 
Een nieuwe optische illusie. — In Nature van 8 Augustus beschrijft R. w. 
wood de volgende eenvoudige proef. 
Een potlood wordt loodrecht gehouden vóór een vlechtwerk van draad met 
congruente mazen. Indien de oogassen convergeerend op de punt van het potlood 
gericht worden, wordt het gaas eenigszins onscherp en natuurlijk dubbel gezien. 
Daar dit evenwel volgens een regelmatig terugkeerend patroon gevlochten is, 
kan men de twee beelden vereenigen, en met eenige moeite kunnen de oogen 
geaccomodeerd worden voor duidelijk zien van de gecombineerde mazen. Natuur- 
lijk komen dan op overeenkomstige punten van het netvlies niet beeldjes van 
dezelfde maas maar beeldjes van mazen, die in dezelfde horizontale lijn op een 
kleinen afstand van elkander verwijderd zijn; ze vereenigen zich door hun gelijk- 
en-gelijkvormigheid tot éen beeld. Zoodra de gewenschte accomodatie verkregen 
is, wordt het netwerk volkomen scherp gezien, en schijnt het te liggen in het 
vlak van het potlood, dat nog steeds enkelvoudig en scherp gezien wordt. Indien 
het potlood nu van de oogen voortbewogen wordt, die nog steeds op het vlecht- 
werk gevestigd worden gehouden, gaat het schijnbaar door dit laatste heen en 
wordt het verdubbeld. Men kan het potlood nu geheel wegnemen, zonder de 
illusie te verstoren. Beproeft men het schijnbare netwerk met den vinger aan te 
raken, dan voelt men natuurlijk niets dan ledige ruimte. Dit is de meest frap- 
pante illusie, die ik ooit heb waargenomen, zegt de heer wood. 
Referent, die hetzelfde verschijnsel herhaaldelijk heeft waargenomen, kan 
het nu zoo bijzonder treffend niet vinden, al loont het voor dezen of genen der 
lezers allicht de moeite de proef eens na te doen. 
Een draad vlechtwerk is natuurlijk niet noodig; volkomen voldoende is b.v. een 
met tegeltjes bedekte muur. Richt men de oogen op zulk een muur, terwijl de 
oogassen sterk convergeerend gemaakt worden alsof men naar een punt zag, dat 
zich voor den muur bevindt (wat een gevoel van scheelzien geeft), dan ziet men 
de tegeltjes dicht bij zich en verkleind; er is slechts een kleine inspanning van het 
accomodatievermogen voor noodig. Het is mij herhaaldelijk gelukt om den muur, 
door nog sterker scheelzien, op steeds kortere afstanden van het oog te brengen; 
daarbij vielen dan op overeenkomstige punten van het netvlies de beelden van 
tegels, die twee, drie of vier plaatsen van elkander verwijderd waren. Zeer op- 
merkelijk is de volkomen scherpte der lichtbeelden. 
Er mag bij het bovenstaande nog wel dit gevoegd worden , dat de proef zeer 
vermoeiend voor de oogen is. N. K. 
