84 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
kalium een sterke blauwkleuring gaven. H. vogel heeft hierop een gevoelige 
cobalt-reactie gegrond, die hij op deze wijze uitvoert dat hij bij het cobaltzout, 
in water opgelost, rhodankalium voegt en vervolgens uitschudt met een meng- 
sel van amylalcohol en aether in gelijke volumina. Dit laatste wordt dan blauw 
gekleurd ( Ber . D. Chem. Ges. XII, 2314). Als de oplossing ferri-zout bevat, moet 
men het gevormde ferri-rhodaniede door bijvoeging van een weinig soda-oplos- 
sing ontleden, daar dit anders, mede in het alcoholaether-mengsel overgaande, 
de blauwkleuring door ’t cobalt afbreuk zou doen. 
Deze even gemakkelijke als gevoelige reactie op cobalt heeft weinig de aan- 
dacht getrokken, totdat nu onlangs a. rosenheim en e. huldschinsky ze be- 
studeerden, en, e. a. bijna gelijktijdig F. P. TREADWELL ( Z . f. anorg. Ch. XXVI, 
108) aantoonden, dat de vermelde blauwkleuring niet toe te schrijven is aan 
cobaltrhodaniede, maar aan een dubbelzout daarvan met een alkali-metaal : 
R 2 Co (SCN) 4 . 
De twee eerstgenoemden bevonden, dat de cobaltalkalirhodanieden, in tegen- 
stelling met de analoge verbindingen van het nikkel , hoewel die overigens ook 
goed kristalliseeren , bestendig zijn en e. a. vele andere complexe zouten gemak- 
kelijk oplossen in vele organische oplossingsmiddelen', z. a. aceton , aether en 
alcoholen. De analoge nikkelzouten zijn, behalve in water, alleen nog een weinig 
oplosbaar in kokende alcoholen. Het is hun nu gelukt hiervan partij te trekken 
voor een quantitatieve scheiding van cobalt en nikkel. 
Wat de uitvoering betreft moet men zorgen dat het cobaltzout zoo min mo- 
gelijk gedissociëerd is (zichtbaar aan den kleur-overgang van blauw in rosé) en 
dus met zoo geconcentreerd mogelijke oplossingen werken. Bij 50 cM 1 * 3 van 
dezen wordt nu 12 gram zuiver rhodanammonium gevoegd en in het bekende 
schudtoestel gebracht van J. w. rothe. 1 Als beste schud vloeistof bleek het reeds 
door vogel gebezigde mengsel van aether en amylalcohol. Niet evenwel in gelijke 
volumina (waarbij ook wat nikkel overgaat, dat in alcohol niet totaal onoplosbaar 
is) doch 25 vol. aether tegen 1 vol amylalcohol. Is de hoeveelheid Co in verhou- 
ding tot die van het Ni zeer gering, dan moet het uitschudden herhaald worden. 
Na afloop hiervan wordt de waterige oplossing verder verdampt, het rhodan- 
ammonium door gloeien ontleed, de rest uitgetrokken met verdund salpeterzuur 
en het nikkel electrolytisch afgescheiden en gewogen. Aan den aetheramylalcohol 
onttrekt men het cobalt door uitschudden met zwavelzuur van 10 pet. sterkte. De licht- 
rood gekleurde oplossing wordt door voorzichtig verhitten van ’t overtollig zwavelzuur 
bevrijd en na neutraliseeren met ammonia en bijvoegen van ammoniumoxalaat 
eveneens electrolytisch ontleed. 
De methode is nauwkeurig en in vergelijking met de bekende (waarvan de 
1 Dit eenvoudige apparaat, dat voor alle quantitatieve uitschuddingen aanbeveling verdient, 
wordt in de mijnlaboratoria voor de afscheiding van ijzer van andere elementen gebezigd. 
( Stahl u. Eisen , 1892, p. 1052.) 
