WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
95 
II. Ook bij andere huisdieren, schapen, geiten, honden en bovendien bij apen, 
kunnen tuberkelbacillen van den mensch tuberculose doen ontstaan. 
III. De tuberculose, door van den mensch afkomstige tuberkelbacillen bij de 
bovengenoemde dieren opgewekt, is echter gewoonlijk minder hevig, dan die 
door tuberkelbacillen , van het rund afkomstig veroorzaakt. 
IV. Wij mogen daarom voor den runderbacillus een gewoonlijk sterkere viru- 
lentie dan voor den menschenbacillus aannemen. 
V. Het kan niet worden verwacht, dat die sterkere virulentie van den run- 
derbacillus, bij runderen, schapen, geiten, honden en apen tegenover den van 
den mensch afkomstigen bacillus waargenomen, juist bij den mensch zich niet 
zou openbaren. 
VI. In verband met het voorgaande moet aan den mensch als oorzaak van 
de overbrenging van tuberculose op het rund , een geringere beteekenis worden 
toegekend dan aan het rund als oorzaak van de overbrenging van tuberculose 
op den mensch. 
VII. De tuberculose van het rund verdient, met het oog op de gezondheid 
van den mensch, nog meer de aandacht der hygiëne dan vroeger. ( Weekbl . v. h. 
Ned. Tijdschr. v. (Jeneesk. , 7.) A. S. 
Hondeziekte. — De bewering van jenner , dat jonge honden na vaccinatie 
met koepokstof onvatbaar voor de hondeziekte zouden zijn, of die in een lichteren 
vorm slechts zouden krijgen, wordt ten stelligste door mégnin tegengesproken. 
Phisalix vond een microörganisme, dat zoowel cavia cobaya als jonge honden 
infecteerde en de verschijnselen van hondeziekte opleverde. In de lijken van aan 
hondeziekte gestorven jonge honden vond hij aanvankelijk niets, doch ten slotte 
gelukte het hem een bacil te isoleeren, identisch met den door lignières bij 
zieke honden gevonden bacillus, waarvan de kenmerken na eenige passages door 
cavia’s zijn vast te stellen. De virulentie is groot , maar vermindert naarmate 
van den ouderdom der cultuur. Hij spuit twee a drie cubiekcentimeter van een 
zwakke cultuur onder de dijhuid van jonge honden , als zij nog melktanden hebben, 
waardoor zij zoowel voor de gewone als voor de experimenteele infectie onvat- 
baar worden. [La Nature, 20 juillet 1901). A. s. 
VERSCHEIDENHEDEN. 
Onttrekking van water aan de duinen door de waterleidingen der steden. 
— In het April-nommer van het „Tijdschrift der Nederlandsche Heidemaatschappij” 
(jaarg. 13, blz. 45) komt een belangrijk verslag voor, opgemaakt door de directie 
van genoemde Maatschappij , naar aanleiding van de door den Minister van Binnen- 
landsche Zaken gedane vraag, of het wenschelijk is aan de steden, die water 
aan de duinen onttrekken, voorwaarden te stellen. 
