Liber Secundus. 149 
Sed ifta romanas , Vel non abfimiles hiemes citro munimenta de- 
fendunt . Extera? plaga? feuiora frigora operofiore machina propul- 
fentur . Quare Salodium, fuo fub alpino Atlante frigidiffimo a?ftuan- 
tis Africa? hortis aureis illuftre , numerofa citreta , proceris arboribus 
pulchre filuola ,& pra?grandibus pomis fcecunda , maioris opera? hi- 
bernaculis ita includit. Pofitionem deligit ab aquilone auerfanu, 
pronamque auftro,& quam proximam Benaco:quia fertilis e lacu 
tepor inhalatur . In aquilonio latere parietem excitat altum fere pal- 
mis quadraginta: palmorum vero triginta interuacante area, meri- 
dianis obie&um partibus parietem alium denos in palmos demiffius 
attollit . Super hoc lateritias pilas , non ita craflas , aenis itidem pal- 
mis interuallatas extruit: fupra quas tigna, feptentrionali a parietem 
porreda , proclinat . In ipla poftmodum area binos citrorum ordi- 
nes pangit . Ineunte hieme tranfuerfis aflibus , fupra tigna grada- 
tim tegularum ritu ad euergendos imbres difpofitis, tedum perfi- 
cit . Pilarum interualla feneltris ligneis emunit : easque nodu ac die- 
bus perfrigidis occlulas , tepidioribus apertas habet . Nonnullas pra?- 
terea fcutellas aliaue confimilia vala opplet aqua, & in citreto lpar~ 
fim, tanquam indices, nodurno tempore ftatuic. Ea fi frigore in- 
ualefcente glaciauerit: grandibus lignis, citra flammam ignitis , lo- 
cum vaporat . Subijciendum hic habeo prudens cultoris falodiem* 
fis effatum . Laxiora , inquit ille , noftrate in agro citreta periculosi 
fiunt , quia commode protegi non poffunt . Quare qui citros com- 
plures alere velit , eadem ab aquilone in auftrum culiodita latitudi- 
ne , hortenfe fpatium ab ortu longius porrigat in oecafum . Verun- 
tamen fi latis tepeat locus, licebit ab aqiulonijs partibus inauftrinas 
multorum capax ordinum laxare poqjarium : fimulque oportebit in 
vtrunque caeli verticem bipartito tedum fic proclinare, vtfepten- 
trionem versus incumbat folido cu?coque parieti 2 ad meridiem vero 
pilis, quemadmodum diximus , affurgentibus interftindo & fene- 
ftrato . Hadenus cultor ille . In ca?tera Gallia Cifalpina, diuturnis 
<* , /■% 
qua niuibus qua gelicidiis nimium algente, citreta rariilima, |n ipla 
vrbe Genua , ab impendente Apennino inclementius afflata , fub in- 
tentis velis obiedisque tegetibus citrus rara . Sed in eius ora mari- 
tima , ad orientem fita, cui vulgare nomen ab oppido Sandi Remi , 
fpatiofa? citriorum filua? vna per hiemem tepentis caeli tegete pro- 
teguntur . Quanquam ea quoque felix pofitio eiufmodi fubdiales 
arbores tueri latis non poteft, quin aquilonijs afflatibus, ac pra?fer- 
tim cxcix glaciali Ipiritu perurantur, fi poft madorem pluuium in- 
fpirentur. Quare ( quod intra annos fexaginta quater fadum a pro- 
ueda? iam a?tatis 8c peritia? Genuenfi viro accepi ) fuccidente ferro ijs 
illic liiccurritur , vc regerminent . Reliqua? pariter Italia? tradusa 
Fun* 
1« hortis 
lodienfibus » 
